3/7/19

രാജസ്ഥാനിലൂടെ.....

ബോറടിപ്പിക്കുന്ന ദൈനംദിന ജീവിതത്തില്‍ നിന്ന് മാറ്റം വേണമെന്ന് മനസ്സ് ശാഠ്യം പിടിക്കുമ്പോൾ ഡൽഹിയിൽ താമസിക്കുന്നവർക്ക് ഒരാശ്വാസം എന്ന രീതിയിൽ പോകാനുള്ള സ്ഥലമാണ് 'രാജസ്ഥാൻ'.രാജാക്കമാരുടെയും സാമ്രാജ്യങ്ങളുടേയും സ്ഥലം.സ്മാരകങ്ങളും കോട്ടകളും ധാരാളം. മരുഭൂമികളും തടാകങ്ങളുമൊക്കെയായി കേരളത്തിന്റെ എട്ടിരട്ടി വലുപ്പമുള്ള രാജസ്ഥാൻ, ഇന്ത്യയുടെ ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണ്.
ഇവിടത്തെ വേനല്‍ക്കാലം പൊതുവേ കടുത്തതാണ്. നവംബര്‍ മുതല്‍ ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള ശീതക്കാലമാണ് യാത്രക്ക് അനുയോജ്യമായ സമയം. വർഷാവസാനത്തിലെ അവസാനനാളുകളിൽ ലഭിച്ച അവധികളിലായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ രാജസ്ഥാനിലേക്കുള്ള യാത്ര.
വിജനമായ പ്രദേശത്തിലുള്ള തീവണ്ടിപ്പാതയിൽ കൂടി 2-3 മണിക്കൂർ ട്രെയിൻ നിറുത്താതെ ഓടുന്നത് കാണുമ്പോൾ, ഇവിടെയുള്ളവരൊക്കെ എവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നതെന്ന് ഓർക്കാറുണ്ട്.ഉത്തരേന്ത്യയിലുള്ള തീവണ്ടിയാത്രകൾ മടുപ്പുളവാക്കുന്നതാണ്. എന്നാൽ റോഡിലൂടെയുള്ള യാത്രക്കും വലിയ വ്യത്യാസമില്ല. അധികം പരുക്കുകളില്ലാത്ത പ്രധാന ഹൈവേയിലെ നാല് അല്ലെങ്കിൽ ആറ് വരി പാതകളും ഒരാളുടെ പൊക്കത്തിലുള്ള lane വിഭജിച്ചിട്ടുള്ള മതിലുകളും സേഫ്റ്റിക്കായി വെച്ചിട്ടുള്ള റിഫ്ലക്ടർ(reflector) എല്ലാം കാണുമ്പോൾ, പണ്ട് 'എക്കണോമിക്സ് ക്ലാസ്സിൽ 'India is a developing country " എന്നൊക്കെ പറയുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ആ ഡിവേലപ്പ്‌മെന്‍റ് (development) ചുറ്റുപാടിൽ തപ്പാറുണ്ട്. നിരാശയായിരുന്നു ഫലം. ഇന്ന് ഇങ്ങനെയൊക്കെ കാണുമ്പോൾ സന്തോഷവും അഭിമാനവും തോന്നുന്നു. പക്ഷെ ഡിസംബറിലെ പുലർക്കാലെയുള്ള മൂടൽ മഞ്ഞിനിടയിൽ കൂടി റോഡ് ക്രോസ്സ് ചെയ്യാനായി റോഡിനു കുറുകെ കൂടെ ആരെങ്കിലും ഓടുന്നത് കാണുമ്പോൾ, ഹൃദയം ഒരു ഞൊടിയിട നിന്നു പോകുന്നു." എന്നെ തല്ലല്ലേ ഞാൻ നന്നാവില്ല ......അതു പോലെയാണ് ഓരോരുത്തരും!
രാജസ്ഥാന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തുള്ള 'ബിക്കാനീറിലേക്കാണ് ഞങ്ങളുടെ യാത്ര.താർ മരുഭൂമിക്ക് നടുവിലെ അത്ഭുതമെന്നാണ് ഈ സ്ഥലത്തിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിശേഷണം.അവിടെയുള്ള 'ഗജ്‌നർ പാലസിലാണ് ഞങ്ങളുടെ താമസം.ഇവിടെയുള്ള മിക്ക താമസ സ്ഥലങ്ങളും 'ഹെറിറ്റേജ് സ്റ്റാറ്റസ്' ഉള്ളവയാണ്. എല്ലാവിധ ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടു കൂടിയ പൂർവ്വിക സമ്പത്താണ്.

6000 ഏക്കർ ഉള്ള ആ സ്ഥലത്തിൽ പ്രധാനമായും ആകർഷിച്ചത് അവിടത്തെ മരങ്ങളും പലതരം കിളികളുമാണ്. അവിടെയെല്ലാം ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ, അദ്ധ്യാപിക ഇല്ലാത്ത ക്ലാസ്സ് റൂം പോലെ നിറുത്താതെ പലതരം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കാം.ഓരോ മരങ്ങളുടെ അടിവശവും കിളികളുടെ വരപ്രസാദം കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടെന്താ മരത്തിനടിയിലിരുന്ന് അവരുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടാനൊന്നും ഞാന്‍ ധൈര്യപ്പെട്ടില്ല.ഭക്ഷണശാലയിലെ മുൻപിലുള്ള തടാകത്തിൽ കണ്ട പലതരത്തിലുള്ള താറാവുകൾ ' migratory birds ആണെന്നാണ് പറഞ്ഞത്.ബിക്കാനീറിലെ രാജാക്കന്മാർക്ക് വേട്ടക്കും മറ്റും പോകുമ്പോൾ താമസിക്കാനും വിരുന്നു നൽകാനായിട്ടുമാണ് ഈ കൊട്ടാരം പണിതിട്ടുള്ളത്.ഇപ്പോഴും രാജകുടുബാംഗങ്ങൾ അവിടെ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട് . വേട്ട, ഇപ്പോഴും നിലനിറുത്തി കൊണ്ട് പോരുന്നതിൽ മാർജ്ജാരങ്ങളാണ് പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നത്.ദിവസത്തില്‍ ഒരു കിളിയെങ്കിലും അതിന് ഇരയാവാറുണ്ടെന്നാണ് അവിടെയുള്ളവര്‍ പറയുന്നത്.



അവിടെത്തന്നെയുള്ള ബോട്ടിംഗും രാത്രികാലങ്ങളിലെ 'ക്യാമ്പ് ഫയറും' രാജസ്ഥാനികളുടെ സ്ത്രീകളുടെ ഡാൻസും പാട്ടുമൊക്കെയായി ആതിഥേയസൽക്കാരത്തിനു ഒട്ടും പിന്നിലല്ല അവിടെയുള്ളവർ. ഡൽഹി യിൽ നിന്നും ബിക്കാനീർ, 500 കി.മീ ഓടിച്ച ക്ഷീണം കാരണം നഗരത്തിലെ മറ്റു കാഴ്ചകൾ പിറ്റേദിവസത്തേക്കാക്കി.ഞങ്ങള്‍ തിരിച്ച് മുറിയിലോട്ട് നടക്കുമ്പോഴും കിളിനാദങ്ങൾക്ക് ഒരു മാറ്റവുമില്ല.!

Junagarh Fort
ഏതാനും ആൾക്കാർ ഞങ്ങളെ കാത്ത് അവിടെ നിൽപ്പുണ്ടായിരുന്നു. വണ്ടി പാർക്ക് ചെയ്യുന്നതിനും ഡോർ തുറന്ന് ഞങ്ങളെ പുറത്തോട്ട് ആനയിക്കുന്നതിനുമെല്ലാമായിട്ട്. അവർ ആരാണെന്ന് പെട്ടെന്ന് പിടികിട്ടിയില്ല ചിലർ സുഖവിവരങ്ങളും അന്വേഷിക്കുന്നുമുണ്ട്,ഇനി അവർക്ക് ആൾ തെറ്റിയതാണോ, എനിക്കാകെ മൊത്തം കൺഫ്യൂഷൻ . ഓരോരുത്തരും അവരുടെ റേറ്റ് നിറുത്താതെ പറയുന്നത് കേട്ടപ്പോൾ പിന്നീട് കൂടുതൽ ചിന്തിക്കേണ്ടി വന്നില്ല.ആ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഒരാളെ 'ഗൈഡ്' ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതോടെ, ആ നഗരത്തെയും കോട്ടയെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിശദീകരണം തുടങ്ങുകയായി.
1488 ലാണ് ബിക്കാജി ഈ നഗരമുണ്ടാക്കുന്നത്. രാജ്പുത് രാജാക്കന്മാരുടെ വീരകഥകളും പ്രൗഢഗംഭീരമായ ജീവിതത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രങ്ങളുമാണ് ഈ നഗരത്തിലുള്ളത്.ഇവിടത്തെ പേരുകേട്ട ഫോർട്ടാണിത്.ഈ കോട്ടയ്ക്കു നേരെ നിരന്തരം ആക്രമണങ്ങള്‍ ഉണ്ടായി.എന്നാല്‍ ഒരിക്കല്‍ പോലും ഇതിനെ കീഴടക്കാന്‍ ആര്‍ക്കും കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. നിരവധി നൂറ്റാണ്ടുകളായി ചുമരുകളില്‍ ,ധീരതയുടെയും വിജയത്തിന്റെയും വീരകഥകള്‍ മാറ്റൊലി കൊള്ളുന്നു. മറ്റു ഫോർട്ടുകളെപ്പോലെ കുന്നിൻ മുകളിൽ അല്ല എന്നിട്ടുപോലും ......അങ്ങനെ അവിടത്തെ ഓരോ ചെറിയ കാര്യങ്ങളേയും നേരിട്ടറിയാവുന്നത് പോലെയുള്ള വിവരണം.
കൂടെയുള്ളയാൾ അവരുടെ വംശപരമ്പരയെ കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള കൂടുതൽ ചോദ്യങ്ങളായിട്ടാണ്. പണ്ടേ ചരിത്രം പഠിച്ചു മടുത്ത എനിക്ക് അവിടെയുള്ള കലാവിസ്മയങ്ങളാണ് കൂടുതൽ ആകർഷിച്ചത്. ചില സ്ഥലങ്ങളിലെ മേല്‍ത്തട്ടിലുള്ള പെയിന്റിംഗില്‍ സ്വര്‍ണ്ണം ഉണ്ടെന്നാണ് അവകാശപ്പെടുന്നത്.വിദേശത്ത് നിന്നും ഇന്ത്യയുടെ തന്നെ പലഭാഗത്ത് നിന്നുമായി കൊണ്ടുവന്ന പലതരം കല്ലുകളും തടികളും കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ആ സ്ഥലം ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തുന്നവയാണ്. മധ്യകാലത്തെ ആയുധങ്ങളും ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ മലയാളത്തിൽ വർത്തമാനം പറയുന്നത് കേട്ടിട്ടാവും 'typewriting & shorthand ജോലിക്കായി മലയാളികൾ അവിടെ ജോലി ചെയ്തിരുന്നുവത്ര. ഗുജറാത്ത്, മഹാരാഷ്‌ട്ര യിൽ നിന്നൊക്കെയാണ് പ്രധാനമായും വിനോദസഞ്ചാരികൾ എത്തുന്നത്.
പലഭാഗത്തും ഇടുങ്ങിയ ഇടനാഴികളും വാതിലുകളുമാണ്.വരിയായിട്ടെ ആളുകൾക്ക് ആ വരാന്തയിലും വാതിലിൽ കൂടി നടക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. കൂട്ടമായി വന്ന് ആക്രമിക്കുന്നത് തടയാൻ വേണ്ടിയുള്ള സെക്യൂരിറ്റിയുടെ ഭാഗമാണ്. ഗൈഡ് -ന്റെ കഥകളും കാഴ്ചകളുമായി രണ്ടു മണിക്കൂർ അവിടെയെല്ലാം ചുറ്റി കറങ്ങി നടന്നു. ചില സമയങ്ങളിൽ നല്ല ഫോട്ടോഗ്രാഫർ ആകാനും അയാൾ മടിച്ചില്ല. ചിലതൊക്കെ കാണുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ചരിത്രം മനസ്സിലാക്കുന്നതും ഒട്ടും മോശമല്ല. അല്ലേ ?


'National research center for camel'
തൽക്കാലം ചരിത്രങ്ങളോട് വിട പറഞ്ഞു. സിറ്റിയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 10 കി.മീ. ദൂരെയുള്ള 'National research centre for camel' അങ്ങോട്ടേക്കായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത യാത്ര. വൈകുന്നേരം 3 മണി മുതൽ 6 മണി വരെയാണ് സമയം. ടിക്കറ്റ് മേടിച്ച് അകത്തോട്ട് കേറിയപ്പോൾ കാമറയുണ്ടെങ്കിൽ ടിക്കറ്റ് എടുക്കണം. അതില്ലാത്ത കാരണം എടുത്തില്ല. അപ്പോൾ ഫോൺ, അതിനെ പറ്റി അറിയാഞ്ഞിട്ടോ അതോ അതിനകത്തെ കാമറയ്ക്ക് ബാധകമല്ലേ ? ചില നടപടിക്രമങ്ങൾ രസകരമായി തോന്നാറുണ്ട്.
ഗേറ്റിനടുത്തുള്ള മ്യൂസിയം വലിയ പുതുമയൊന്നും തോന്നിയില്ല. ഏതോ സ്‌കൂൾ സയൻസ് എക്സിബിഷനിൽ ചെന്ന പ്രതീതി. എന്നാൽ പുറത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒട്ടകകൂട്ടങ്ങളും അവരെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങൾ, പൊതുവെ ബ്രൗൺ നിറമെന്ന് പറഞ്ഞ് നമ്മൾ സാമാന്യവൽക്കരിക്കുമ്പോഴും അവരുടെയിടയിലും ബ്രൗണിന്റെ നിറഭേദങ്ങളായിട്ടുള്ളവ ധാരാളം. ബിക്കാനീറുള്ള ഒട്ടകങ്ങൾ , ജൈസൽമീറിലേ ഒട്ടകങ്ങൾ , മീവാരി ഒട്ടകങ്ങൾ ....... എന്നിങ്ങിനെ അവിടെയുള്ളവർ കാണിച്ച് തന്നപ്പോൾ, വിചിത്രമായി തോന്നി. ഇനി അവരുടെ ഇടയിലും അവരുടേതായ ഈഗോ, അസൂയ ഒക്കെയുണ്ടോ എന്തോ ? അതുപോലെ പുറത്തുള്ള കൂന്(Hump), ഒരെണ്ണമുള്ളതാണ് സാധാരണയായി ഇവിടെയെല്ലാം കണ്ടു വരുന്നത്. രണ്ട് കൂന് ഉള്ളത്, ജമ്മു - കാശ്മീരിലെ ലഡാക്ക് യിലാണ്.ആഭരണങ്ങളും ചിത്രപ്പണികളുമുള്ള ഷാളുകളും മറ്റും അണിയിച്ച് ഒട്ടകങ്ങൾക്കായി സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഉത്സവമാണ് 'ബിക്കാനീർ ഫെസ്റ്റിവൽ' . ഒട്ടകയോട്ടം, ഒട്ടകത്തെ കറക്കൽ .......അതൊക്കെയാണ് പ്രധാന മത്സരങ്ങൾ. എല്ലാ വർഷവും ജനുവരിയിൽ നടത്തുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിന് ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും കാണികൾ എത്താറുണ്ട്.
അവിടെയുള്ള 'souvenir shop ലാണെങ്കിൽ, ഒട്ടകത്തിന്റെ തോൽ കൊണ്ടുള്ള പലതരം ബാഗുകളും ചെരുപ്പുകളും. അതിൻ്റെ രോമവും സിൽക്കും കൂടി ചേർത്തുണ്ടാക്കിയ പലതരം 'shawl കൾ. അതിൻ്റെ എല്ലുകൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ പലതരം ആഭരണങ്ങൾ. അവ കണ്ടാൽ മാർബിൾ പോലെയിരിക്കും. ആ എല്ലുകളെ കാപ്പിയിലോ ചായയിലോ ഇട്ട് നിറം മാറ്റിയ ആഭരണങ്ങളുമുണ്ടവിടെ. Milk-tooth കൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ബ്രേസ്‌ലെറ്റ്. അങ്ങനെ മൊത്തം ക്യാമൽ മയം അവിടെ.
ഒട്ടകപ്പാൽ, അതുകൊണ്ടുള്ള ഐസ് ക്രീം, ബിസ്ക്കറ്റ് ......അങ്ങനെത്തെ പാർലറുമുണ്ടവിടെ. ഒട്ടകപ്പുറത്തുള്ള യാത്രക്കുമുള്ള സൗകര്യമുണ്ടെങ്കിലും പിറ്റേ ദിവസം പോകുന്ന " ജൈസൽമീർ (jaisalmer)' ഒട്ടക സഫാരിയാണ് മനസ്സിൽ. അങ്ങനെ എന്തിന് പറയുന്നു 'മരുഭൂമിയിലെ കപ്പൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ മൃഗം ആൾ നിസ്സാരക്കാരനല്ല!
തണുപ്പിനെ ചെറുക്കാനുള്ള കമ്പിളി ഉടുപ്പുകളും സോക്‌സും മറ്റുമാണ് വഴിയോരക്കച്ചവടക്കാരിൽ കണ്ടത്.എവിടെ പോയാലും അവിടത്തെ പ്രാദേശിക സാധനങ്ങൾ മേടിക്കാനാണ് എനിക്ക് താൽപര്യം.ബജിയക്കും പലതരം മിക്സ്ച്ചറിനും പേരുകേട്ട സ്ഥലമാണിത്. രണ്ടിനും എരിവ് വളരെ കൂടുതൽ എന്നതൊഴിച്ചാൽ രുചികരമാണ്.മാർക്കറ്റിന്റെ അടുത്തുള്ള തീവണ്ടി പാളങ്ങളാണ് ഇവിടെ കൗതുകമായി തോന്നിയത്.ഗുഡ്‌സ് ട്രെയിൻ, എൻഞ്ചിൻ തന്നെ അല്ലെങ്കിൽ പാസഞ്ചർ ട്രെയിൻ ഒക്കെയായി മിക്കവാറും സമയങ്ങളിൽ റെയിൽവേ ഗേറ്റ് അടഞ്ഞായിരിക്കും. ആ സമയത്ത് ആളുകൾ യാതൊരു കൂസലുമില്ലാതെ സ്കൂട്ടറടക്കം ചിലർ, വടി കുത്തിപ്പിടിച്ച് നടക്കുന്ന വയസ്സായവരടക്കം ആളുകൾ പാളങ്ങൾ മുറിച്ച് നടക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ, പ്രഷറിന്റെ ഗുളികൾ കഴിക്കേണ്ടത് ഞാനോ അവരോ അതോ എൻജിൻ ഡ്രൈവറോ എന്ന സംശയം ബാക്കി.കുറച്ചു നേരം ആ കാഴ്ച കണ്ടു നിന്നപ്പോൾ കൂടെയുള്ളയാൾക്കും അങ്ങനെ മുറിച്ചു കടക്കാൻ ഒരാഗ്രഹം.നടക്കാൻ പത്തിരുപത് ചുവടുകൾ ആണെങ്കിലും പാളത്തിനിടയിൽ കാൽ ഇടയിൽ പെട്ടത്….. സിനിമയിൽ കാണുന്നതു പോലെ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പോകുന്ന ആളും തീവണ്ടിയും .....മാറി വരുന്ന 'ക്ളോസ് അപ്പ്‌’. അങ്ങനെ മനസ്സിൽ കൂടി കടന്നു പോയത് ഒരായിരം ചിത്രങ്ങൾ.
എൻ്റെ യാത്രകൾ അടയാളപ്പെടുത്തുക പലപ്പോഴും സംഭവിച്ച അബദ്ധങ്ങളോ സാഹസങ്ങളോയൊക്കെയാണ്,എന്തായാലും ബിക്കാനീറിനെ കുറിച്ചോർക്കാനും ഏറെ.
ഫോട്ടോകള്‍ അവിടെ കണ്ട ചില കാഴ്ചകളില്‍ നിന്ന്

ജെയ്സൽമീർ ( Jaisalmer)
കണ്ണെത്താത്ത ദൂരം നീണ്ടുകിടക്കുന്ന മണൽപരപ്പുകളും ഒട്ടകത്തിന്റെ പുറത്തിരുന്ന് സൂര്യാസ്തമയവും കാണണമെങ്കിൽ അങ്ങോട്ട് പോയാൽ മതി. രാജസ്ഥാനെക്കു റിച്ചുള്ള പരസ്യത്തിലാണ് ഇങ്ങനെയൊക്കെ കണ്ടിട്ടുള്ളത് . അതുകൊണ്ടു തന്നെ അതിന്റേതായ ഒരാവേശം മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നു.രാജസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജില്ലയാണിത്.
അങ്ങോട്ട് അടുക്കുതോറും ചുറ്റുമുള്ള കാഴ്ചകളിൽ നിന്നുള്ള 'പച്ചപ്പ്' അപ്രത്യക്ഷമായി കൊണ്ടിരുന്നു. വിജനമായ സ്ഥലം. ചിലയിടങ്ങളിൽ ഒട്ടകങ്ങൾ വലിയ മരത്തിൽ നിന്നും ഇലകൾ തിന്നുന്നത് കാണാം. സിറ്റിയോട് അടുക്കാറായപ്പോൾ 'സാൻഡ് സ്റ്റോൺ' എന്ന പ്രത്യേകതരം കല്ലുകൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങൾ കാണാം.സ്വർണ്ണ നിറമാണുള്ളത്. 'ഗോൾഡൻ സിറ്റി' എന്ന പേരിലും ഈ നഗരം അറിയപ്പെടാറുണ്ട്.
'സാൻഡ് സ്റ്റോൺ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച 'ഗോൾഡൻ ഫോർട്ടാണ് ഇവിടത്തെ പ്രധാന ലാൻഡ്മാർക്.കൊട്ടാരത്തിലെ പണ്ടുകാലത്തെ അന്തേവാസികളുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇപ്പോഴും അവിടെ താമസിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രത്യേകത.കോട്ടയുടെ പ്രധാന കവാടം കടന്ന് ചെല്ലുമ്പോൾ, ചെറിയ വഴിയായതു കൊണ്ട് നടന്നു കേറണം. ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള ചെറിയ കടകൾ ഒരാശ്വാസം. നമ്മുടേതായ രീതിയിലുള്ള ഷോപ്പിംഗ് -യും വിലപേശലുമായിട്ട് മുന്നേറാം.പൊതുവെ വിദേശികളെ പ്രതീക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന കടക്കാർക്ക് നമ്മുടെ വിലപേശലിനോട് അനുകൂലിക്കാൻ വിമുഖതയുണ്ടെങ്കിലും ചില കാര്യങ്ങളിൽ നമ്മുക്ക് നമ്മളാവാതെ വയ്യല്ലോ ? കൊട്ടാരത്തിൽ നമ്മളെ ആകർഷിക്കുന്നത് അവിടത്തെ കൊത്തുപണികളാണ്. ഒരു പക്ഷെ ഇന്നത്തെ കാലത്തു പ്പോലും ഇത്രയും പരിപൂർണ്ണതയോടെ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് സംശയമാണ്.കോട്ടമതിലിന് മുകളിൽ നിന്ന് കേറി നിന്ന് നോക്കിയാൽ ആ സിറ്റി മുഴുവൻ കാണാം.


അവിടെയടുത്തുള്ള 'RTDC' യിൽ നിന്നാണ് ഉച്ചക്കുള്ള ഭക്ഷണം കഴിച്ചത്. ഒടിഞ്ഞ കസേരകളും നിറം മങ്ങിയ മേശവിരികളും 'ഉo എന്തു വേണം ' എന്ന മട്ടിലുള്ള ജീവനക്കാരും അതിപ്പോൾ അങ്ങ് ജൈസൽമീർ -ആണെങ്കിലും ഒരു സർക്കാർ സ്ഥാപനത്തിന്റെ എല്ലാവിധ 'മട്ടും ഭാവത്തിലും' യാതൊരു വ്യത്യാസമില്ല. കുറ്റം പറയരുതല്ലോ ഭക്ഷണത്തിന്റെ ബിൽ വന്നപ്പോഴും അതിന്റെ പ്രതിഫലനം കാണാം. വളരെ വിലക്കുറവ്. അവിടെത്തന്നെ താമസിക്കാനുമുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്.
വൈകുന്നേരം നാലു മണിയോടെ ഒട്ടക സഫാരിക്കായി ഞങ്ങളും ഒട്ടകവും റെഡി. ഒട്ടകത്തിന്റെ പുറത്തേക്ക് വല്ല വിധവും കേറി പറ്റി.
'പുറകിലോട്ട് ചാരി ഇരുന്നേക്ക് അല്ലെങ്കിൽ ഒട്ടകം എണീക്കുന്നതോടെ നിങ്ങൾ താഴെ വീഴും" നിർദ്ദേശകന്റെ നിർദ്ദേശം.
ചാരാനായിട്ട് ഒന്നുമില്ലാതെ എങ്ങനെ ചാരി ഇരിക്കും, വലിയൊരു ചലഞ്ച് ആയിട്ട് തോന്നി.ഏതോ 'അമ്മ്യൂസ്‌മെന്റ് പാർക്കിലെ റൈഡിൽ ചെന്ന് പെട്ടത് പോലെ.അടുത്തുള്ള 'സാം സാൻഡ് ഡ്യൂൺ ' ലോട്ടാണ് യാത്ര.ചിലപ്പോൾ ചെരിവുള്ള മണലാരണ്യത്തിൽ കൂടിയാണ് യാത്ര.നിർദ്ദേശകൻ കൂടെയുണ്ടല്ലോ എന്ന ധൈര്യം മാത്രം. സൂര്യാസ്തമനം കാണാനായി ഞങ്ങളെ ആ മണലാരണ്യങ്ങളവിടെയിറക്കി.ഒട്ടകത്തിൽ നിന്ന് താഴെ ഇറങ്ങുന്നത് അടുത്ത ചലഞ്ച്.
ഞങ്ങളെപ്പോലെ സൂര്യാസ്തമയം കാണാനായിട്ട് ഒരുപാട് പേർ അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.അവരുടെയിടയിൽ പാട്ടും ഡാൻസുമൊക്കെയായിട്ട്, ആറോ -ഏഴോ വയസ്സ് വരുന്ന പെൺകുട്ടിയും പാട്ട് പാടാനായിട്ട് അവളുടെ ചേട്ടനും വയലിൻ പോലത്തെ ലോക്കൽ ഉപകരണം വായിക്കാനായിട്ട് അവരുടെ മാമനും. പാട്ടിനും മ്യൂസിക്കിനും അനുസരിച്ച് പെൺകുട്ടി ബോളിവുഡ് ഡാൻസിനെ അനുകരിക്കുന്ന ഏതാനും ചുവടുകൾ. കണ്ടപ്പോൾ വിഷമം തോന്നി.സ്‌കൂളിൽ പോകുന്നില്ലേ എന്ന ഞങ്ങളുടെ ചോദ്യത്തിന്, ആറോ -ഏഴോ കി. മീ ദൂരമുള്ള സ്‌കൂളിൽ എങ്ങനെ പോകുമെന്ന് ചോദിച്ച് ഞങ്ങളോട് തിരിച്ച് വഴക്ക് കൂടുകയാണ് ചെയ്തത്.
'dune bashing'നുമുള്ള സൗകര്യമുണ്ടവിടെ. ചിലർ അവരുടെ കുട്ടികളെ കുത്തനെയുള്ള ചെരിവുകളിലൂടെ കിടന്നുരുളാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയാണ്.കുട്ടികൾ പലരും മടിയും അതിനേക്കാളേറെ പേടിയുമായിട്ടിരിക്കുന്നു.നഗരദൃശ്യങ്ങളുടെ ചിരപരിചിതമായ കാഴ്‌ചകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായവ. ഒരു പറ്റം അമ്മമാരുടെ കൈയെല്ലാം പൊക്കിയിട്ടുള്ള തുള്ളൽ കണ്ടപ്പോൾ, വല്ല ബാധ കേറിയതാവുമെന്ന് എൻ്റെ അടുത്തിരുന്ന സ്ത്രീ ഓർത്തേക്കാം. വല്ല exercise -ന്റെ ഭാഗമാണെന്നാണ് ഞാൻ വിചാരിച്ചത്. ഫോണിലെ ഏതോ 'ആപ്പ്' നു വേണ്ടിയിട്ടുള്ളതാണെന്ന് പിന്നീടാണ് മനസ്സിലായത്.ചുറ്റുമുള്ളവരെ നോക്കിയിരിക്കാനും രസമാണ്.

സൂര്യൻ പതിയെ മറഞ്ഞു തുടങ്ങുന്നതോടെ പടിഞ്ഞാറ് ആകാശം ചുവപ്പ് പ്രളയത്തിലാണ്.അവിടേയുള്ളവരെല്ലാം സെൽഫിയും അല്ലാത്തവയുമായി ഫോട്ടോകൾ എടുക്കുന്ന തിരക്കിലാണ്. ഏതു ഫോട്ടോയിലും ഒട്ടകമാണ് താരം അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം അവരുടെ പുറത്തും പൊട്ടുകൾ തൊടീച്ച് സുന്ദരീ - സുന്ദരന്മാരാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

സൂര്യാസ്തമയം കഴിയുന്നതോടെ വീണ്ടും ഒട്ടകപ്പുറത്ത് ഇരുന്ന് താമസ്ഥലത്തോട്ടുള്ള യാത്ര ആരംഭിക്കും. അപ്പോഴേക്കും ഞാനൊരു 'എക്സ്പെർട്ട് ' യായി എന്ന് പറയാം.വലിയ പേടി തോന്നിയില്ല.രാജ എന്നായിരുന്നു ഒട്ടകത്തിന്റെ പേര്.ഒരു ദിവസം 500 രൂപയുടെ ഭക്ഷണം വേണം, നല്ല ഭക്ഷണമില്ലെങ്കിൽ വേഗം ചത്ത് പോകുമെന്നാണ് നിർദ്ദേശകൻ പറഞ്ഞത് . അദ്ദേഹത്തിന് അഞ്ചോ - ആറോ ഒട്ടകങ്ങൾ ഉണ്ട്.കൃഷിയുണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോൾ വെള്ളമില്ല. ഇനി മഴ വന്നാലെ കൃഷി തുടങ്ങാൻ പറ്റുള്ളൂ. മക്കളും ഈ ഒട്ടകങ്ങളെ കൊണ്ടുള്ള സഫാരിയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഈ സീസണിൽ ' ടൂറിസം കൊണ്ട് മാത്രമാണ് ഉപജീവനം.മക്കളും പേരക്കുട്ടികളുമൊക്കെയുള്ള ഒരുഅപ്പൂപ്പനാണ് അദ്ദേഹം.അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ വിശേഷങ്ങൾ കേട്ടുകൊണ്ട് ഞങ്ങളും ഒട്ടകവും. പരിചിത വഴിയിലൂടെയുള്ള യാത്രയായതു കൊണ്ട് പ്രത്യേകിച്ച് നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ ആവശ്യമില്ലായിരുന്നു.
ഒട്ടകസഫാരിയും സൂര്യാസ്തമയവുമൊക്കെയായി ആകെ സന്തോഷവതിയായിട്ടിരിക്കുമ്പോഴും ഇവരുടെയൊക്കെ ജീവിതകഥകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ വല്ലാത്തൊരു നിസ്സാഹായത തോന്നി.
അല്ലെങ്കിലും വേണ്ടാത്ത ചിന്തകൾ ചിന്തിക്കുന്നവരാണല്ലോ നമ്മളെല്ലാവരും!
അന്നത്തെ ദിവസത്തിനുള്ള കാഴ്ചകൾക്കും അനുഭവങ്ങൾക്കും വിട പറഞ്ഞുകൊണ്ട് തിരിച്ച് താമസസ്ഥലത്തേക്ക് .....

Longewala ( ലോങ്ങ് വാലാ )

ഇവിടെ, 1971 -ലെ ഇന്ത്യ -പാക് യുദ്ധത്തിൽ ഉള്ള പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. ജൈസൽമീർ -യിൽ നിന്ന് 115 കി.മീ യുള്ള അങ്ങോട്ടേക്കായിരുന്നു അന്നത്തെ ഞങ്ങളുടെ യാത്ര. ഭൂപ്രകൃതിക്ക് മാറ്റം ഒന്നുമില്ല. മരുഭൂമിയിൽ അങ്ങിങ്ങായി കാണുന്ന ഉണങ്ങിയ സസ്യങ്ങൾ മാത്രം. മുന്നോട്ട് പോകവേ നിരയായി നിൽക്കുന്ന 'wind mill' , അപ്രതീക്ഷിതമായി കണ്ട ആ കാഴ്‌ച കൂടുതൽ കൗതുകമായി തോന്നി.ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ 5 'wind farm' യിൽ ഒരെണ്ണമാണ് 'ജൈസൽമീർ' ഉള്ളതെന്നാണ് ഗൂഗിൾ പറയുന്നത്.അതൊരു പുതിയ അറിവായിരുന്നു.പോകുന്ന വഴിക്ക് 'Royal Enfield'ന്റെ ബൈക്ക് ഓടിച്ചു പോകുന്നവരും അവരുടെ crew members ആയിട്ടുള്ള ഒരു ടെമ്പോ യും പിന്നെ ഞങ്ങളുമാണ് ആ വഴിയിലത്തെ യാത്രക്കാർ. അവർ പരസ്യത്തിനായിട്ടുള്ള ഷൂട്ടിംഗിന് പോവുകയാണത്ര.മീഡിയയിൽ ചില സ്ഥലങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ പലപ്പോഴും ഏതോ വിദേശ രാജ്യങ്ങളാണെന്നാണ് അനുമാനിക്കാറുള്ളത്.ആരേയും മോശമായി കാണണ്ട അതിപ്പോൾ ഒരു സ്ഥലമാണെങ്കിൽ പോലും എന്ന രീതിയിലായിരുന്നു അവിടത്തെ കാഴ്ചകൾ !

രാജസ്ഥാന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള 'ലോങ്ങ വാല', 35 ടാങ്കുകളോടെ ആക്രമിച്ച പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യത്തെ മേജർ ചങപുരിയുടെ നേതൃത്തിലുള്ള വെറും 120 യോളം വരുന്ന നമ്മുടെ ആർമി പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. ബോർഡർ സിനിമയിൽ പറയുന്നത് പോലെ, 'ഉച്ചഭക്ഷണം രാമഗ്രയിലും അത്താഴം ജൈസൽമീർ' - പാകിസ്ഥാന്‍റെ ആ മോഹം നടന്നില്ല. എളുപ്പത്തില്‍ ജയിക്കാമെന്ന് വിചാരിച്ച് പാക് തുടങ്ങിവെച്ച യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് അവർക്ക് തിരിഞ്ഞോടേണ്ടി വന്നു. അങ്ങോട്ട് അടുക്കുതോറും ആർമിക്കാരുടെ വാഹനങ്ങൾ കാണാം.
യുദ്ധത്തിന്റെ ഓർമപ്പെടുത്തലോടെ പാകിസ്ഥാനിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുത്ത ടാങ്കർ, ജീപ്പുകൾ അന്ന് യുദ്ധത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച ബങ്കറുകൾ മരിച്ചു പോയ നമ്മുടെ സൈനികർക്കുള്ള സ്മാരകം, അന്നത്തെ ചിത്രങ്ങൾ അടങ്ങിയ മ്യൂസിയവുമൊക്കെയുണ്ട്.സഞ്ചാരികൾക്കായി ഒരു മിനി തിയറ്റർ ഉണ്ട്. അവിടെ 1971 നടന്ന യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചും നമ്മൾ എങ്ങനെ വിജയിച്ചുവെന്നും വിവരിക്കുന്ന 17 മിനിറ്റിന്റെ ഒരു ഡോക്യൂമെന്ററി കാണിക്കുന്നുണ്ട്. അതും കൂടിയാവുമ്പോൾ ഏതൊരു ഇന്ത്യനും രോമാഞ്ചവും ദേശഭക്തിയും അതിൻ്റെ ഗ്രാഫിന്റെ അങ്ങേയറ്റം ആകുന്നു.

'താനോട് ദേവി' ക്ഷേത്രമാണ് മറ്റൊരു ആകർഷണം. ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 'മിറക്കിൾ ടെംപിൾ' എന്നൊരു പേരുമുണ്ട്. 1971 യിൽ ഇന്ത്യാ-പാക് യുദ്ധത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്ന് ഈ ക്ഷേത്രം നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചില്ലെങ്കിലും നടന്നില്ല.ആ യുദ്ധത്തോടെ ഇത് ഏറ്റെടുത്ത് നടത്തുന്നത് BSF യാണ്.പ്രധാനമായും ആർമിക്കാരും ടൂറിസ്റ്റ് ക്കാരെയുമാണ് അവിടെ കണ്ടത്.പ്രധാന കവാടത്തിന് പുറത്തായിട്ട് പൂജക്കുള്ള സമാനങ്ങളൊക്കെ മേടിക്കാൻ കിട്ടും.
പഞ്ചാബിലെ 'വാഗ ബോർഡറിലെ പോലെ 'Beating Retreat Ceremony ' ഇല്ലാത്തത് കൊണ്ടായിരിക്കാം Border Post bp 609 ന് വലിയ പ്രാധാന്യമില്ലാത്തത്.അങ്ങോട്ട് പോകണമെങ്കിൽ BSF -ന്റെ അനുവാദം കിട്ടണം അത് ജൈസൽമീർ നിന്നുള്ള അവരുടെ ഓഫീസിൽ നിന്നാണ് കിട്ടേണ്ടത് . ഇവിടെ നിന്നും കിട്ടുമെന്നാണ് ഞങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരുന്നത്. അതുകൊണ്ടെന്താ, എൻ്റെ ദേശഭക്തിയൊക്കെ അവിടെ തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നു.
തിരിച്ചുള്ള യാത്രയിൽ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ റോഡിന്റെ വശങ്ങളായി ധാരാളം ആടുകളും അവരെ പരിപാലിക്കുന്നവരേയും കണ്ടു. അവിടെയായി കാർ നിറുത്തിയതും ഞങ്ങളെ കാത്ത് നിന്നപ്പോലെ ഒരു ആട് വണ്ടിയുടെ അടുത്തോട്ട്, പുറകെ മറ്റു ചില ആടുകളും. ഒരു നിമിഷം കാര്യമറിയാതെ അന്തം വിട്ടെങ്കിലും വണ്ടിയുടെ നിഴലിൽ ഇരിക്കാനായിട്ടായിരുന്നു.വലിയ ആടുകളും ചെറിയ ആടുകളും ചെമ്മരിയാടുകളുമൊക്കെയായി വലിയ ഒരു കൂട്ടം തന്നെയുണ്ട്. അവരെ പരിപാലിക്കുന്ന ആ 5 -6 ചെറുപ്പക്കാർ അവിടെത്തന്നെ താമസിച്ചാണ് പരിപാലനം. അമ്മയും ഭാര്യയും കുട്ടികളൊക്കെ അടുത്തുള്ള ഗ്രാമത്തിലാണ് താമസം.കൂട്ടത്തിലെ ചെറുപ്പക്കാരനായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടി തന്നത്.ചില ആട്ടിൻകുട്ടികളെ മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് മാറ്റി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരൊക്കെ ദൈവത്തിന്റെ അടുത്തോട്ട് പോയികൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്ന് പറഞ്ഞത്.വയറിന് സുഖമില്ലാത്ത ആ ആട്ടിൻകുട്ടികൾക്ക് വെള്ളം കൊടുത്താൽ അസുഖം കൂടും എന്നാണ് അവരുടെ വിശ്വാസം. അതിനെപ്പറ്റിയൊക്കെ ഞങ്ങൾ മാറ്റി പറഞ്ഞെങ്കിലും അവർ അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറല്ല.എന്തായാലും ദൈവത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോവുകയല്ലേ എന്നാണ് മറുചോദ്യം. അങ്ങനെ എല്ലാം തമാശയോടെ കാണുന്ന അവർക്ക് പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് വന്ന രണ്ടു വിവരമില്ലാത്തവരായിരിക്കാം ഞങ്ങൾ. ചായ കുടിക്കാനൊക്കെ ഞങ്ങളെ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും കുറച്ചു സമയം അവരുടെ കൂടെ ചെലവഴിച്ച് ഞങ്ങളുടെ യാത്ര തുടർന്നു.

വൈകുന്നേരം മരുഭൂമിയിലെ തണുപ്പറിഞ്ഞു ടെന്റിലാണ് താമസം. ഹോട്ടൽ മുറികളെപ്പോലെ എല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളുള്ള ടെന്റുകൾ അവിടെ ധാരാളം. വൈകുന്നേരത്തെ 'camp fire & അവിടെത്തുകാരുടെ ഡാൻസും പാട്ടുമൊക്കെ രാജസ്ഥാനിൽ എവിടെ താമസിച്ചാലുമുള്ളതാണ്.ഇവിടേയും അതിന് വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ല. ഡാൻസ് കാണുന്നതിനിടയിൽ വിളബുന്ന ബജിയകൾ കാരണമായിരിക്കാം അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ അതിഥികളും ഒരേ സമയത്ത് ഒത്തു കൂടി.രണ്ടു ഡ്രിങ്ക്സ് കഴിച്ചതോടെ എല്ലാവർക്കും 'God bless you', അനുഗ്രഹം വാരിക്കോരി കൊടുക്കുന്ന ഗോവക്കാരൻ അങ്കിളും കുട്ടികളെ കണ്ണുരുട്ടിയും പേടിപ്പിച്ചും ബജിയ തീറ്റിപ്പിക്കുന്ന ബംഗാളി കുടുംബവും അമ്മയോട് തമിഴിലും അച്ഛനോട് മറാഠിയിലും ഞങ്ങളോട് ഇംഗ്ലീഷിലും അനായാസം വർത്തമാനം പറയുന്ന ആ കുട്ടികൾ ...........ലോകം മുഴുവനും അവനവനിലേക്ക് ഒതുങ്ങുന്ന ഈ കാലത്ത് ബജിയയും രാജസ്ഥാൻ ഡാൻസും പാട്ടും അവരുടെ തമാശകളുമൊക്കെ ഞങ്ങളെ ഒരു കുടുംബം പോലെയാക്കി.അല്ലെങ്കിലും യാത്രകൾ അവിസ്മരണീയമാക്കുന്നത് ഇത്തരം ഓരോ കഥാപാത്രങ്ങളാണല്ലോ ?








അങ്ങനെ അവധിക്കാലത്തിലെ ഒരു ദിവസം കൂടി കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Jodhpur

രാജസ്ഥാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ മെട്രോ പൊളിറ്റിയൻ സിറ്റിയാണ് ജോധ്പൂർ. രാജസ്ഥാനിലെ ഹൈക്കോടതി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതുമിവിടെയാണ്. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും വിനോദസഞ്ചാരികളെ കാത്തുകൊണ്ട് കൊട്ടാരങ്ങളും കോട്ടകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും ധാരാളം. രാജവാഴ്ച അവസാനിച്ച് കാലം ഒരു പാട് ആയെങ്കിലും പ്രൗഢി ഒട്ടും കുറയാതെയാണ് ഓരോന്നും . ചരിത്രത്തെ കുറിച്ച് അറിയേണ്ട എന്നാണെങ്കിൽ അങ്ങോട്ട് വരണ്ട എന്ന മട്ടിലാണ്, രാജസ്ഥാന്‍.
മർവാർ എന്നറിയപ്പെട്ടതിനെ 'ജോധ്പൂർ ' നാമകരണം ചെയ്തത് മഹാരാജാവ് 'റാവു ജോധയാണ്. ബ്ലൂ സിറ്റി എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. രാജഭരണക്കാലത്ത് ബ്രാഹ്മണർ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലമാണിത്.

ജൈസൽമീറിന്, ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന മണൽപ്പരപ്പും വിജനമായ റോഡും പരിസരവുമെല്ലാം 'ഓണം കേറാ മൂല' യുടെ ഇമേജ് ആയിട്ടാണ് എനിക്ക് തോന്നിയത്. അവിടത്തെ കാഴ്ചകൾ കണ്ട് കൊണ്ട് ,ജോധ്പൂർ -ലേക്കായി വണ്ടി ഓടിച്ചു വരുമ്പോൾ, ഒരു പോലീസുകാരൻ കൈ കാണിക്കുന്നു. കാര്യം അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ 'over speeding' ആണ്. ഫൈൻ കൊടുത്ത് തിരിച്ച് വരുമ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ പുറകിൽ വരുന്ന വാഹനങ്ങളേയും അവർ നിറുത്തുന്നുണ്ട്.എല്ലാ വണ്ടികളും കാണാൻ വേണ്ടി വന്നിട്ടുള്ളതാണ്. "ഓണം കേറാ മൂലയായിട്ട് അവർക്കും തോന്നിയിരിക്കാം.എന്തായാലും ഫൈൻ കൊടുക്കാനുള്ള ഫോമിൽ 'ജാതി' യുടെ കോളം പൂരിപ്പിക്കാത്തതിൽ ക്ഷുഭിതനായ പോലീസ് കാരനോട് ഫൈൻ തന്നാൽ പോരെ ജാതി അറിയേണ്ടതുണ്ടോ എന്ന് ചോദിച്ച്- ആവശ്യമില്ലാതെ പൈസ പോയതിന്റെ ദേഷ്യം അങ്ങനെ തീർത്തു. യാത്രയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ചില കാര്യങ്ങളെ അങ്ങനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തി.
വിനോദസഞ്ചാരികളെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന മെഹ്‌റാൻ ഗർഹ്(Mehran Fort),നഗരത്തിനേക്കാൾ 410 അടി ഉയരത്തിലാണ്. പതിവു പ്പോലെ വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞു കിടക്കുന്ന വഴികളും പശുവും കുതിരയും റിക്ഷയും വണ്ടികളും ഗൈഡുകാരും ചില വഴിക്കച്ചവടക്കാരും ..... ഇതെല്ലാം എല്ലാ ടൂറിസ്റ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേയും സ്ഥിരക്കാഴ്ചകളാണ്.
ഫോർട്ടിനകത്താണെങ്കിൽ ,സതിയനുഷ്ഠിച്ച രാജകുമാരിമാരുടെ സിന്ദൂരത്തിൽ തൊട്ട് കൈപ്പത്തികൾ പതിപ്പി ച്ചിരിക്കുന്നത്.
പണ്ട് കാലത്ത് ആനകളെ കൊണ്ടാണ് കവാടങ്ങൾ തുറന്നിരുന്നത്. ലോഹപാലിൽ ആനയുടെ മസ്തിഷ്‌കം തുളയ്ക്കാനായിട്ട് ഇരുമ്പ് കുന്തങ്ങൾ തറച്ചിട്ടുണ്ട്.
മഹാരാജാക്കന്മാരായ ‘റാവു ഗംഗ & അജിത്‌ സിംഗ് -നേയും അവരുടെ മക്കൾ തന്നെയാണ് കൊലപ്പെടുത്തിയത്. .......കാണാനും കേൾക്കാനുമായി ഞെട്ടിക്കുന്ന കഥകൾ ഏറെ. ഇതൊക്കെ കേൾക്കുമ്പോൾ പണ്ട് വീട്ടിലെ വി.സി.ർ യിൽ 'cowboy ഇംഗ്ലീഷ് സിനിമ കണ്ടതാണ് ഓർമ്മ വന്നത്.ആര്, എന്തിന് വേണ്ടി എന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല. 'ഠോ ...ഠോ ' ഓരോ വെടിക്ക് ഓരോ ആൾക്കാർ താഴെ കിടക്കുന്നത് കാണാം.കണ്ണുകൾ ഇറുക്കി അടച്ചും ഇടയ്ക്ക് തുറന്ന് നോക്കിയൊക്കെയാണ് ആ സിനിമ കണ്ടു തീർത്തത്. ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം ഒരു ആശ്വാസം എന്നത് ഇതിനൊന്നും പ്രാധാന്യം കൊടുക്കാതെ 'സെൽഫിയിലും ഫോട്ടോക്ക് പോസ്സ് ചെയ്യുന്ന ചില ചെറുപ്പക്കാരാണ്.
കോട്ടക്കുള്ളിലെ ചുവന്ന കെട്ടിടങ്ങൾ പെണ്ണുങ്ങൾക്കും വെളുത്ത കെട്ടിടങ്ങൾ ആണുങ്ങൾക്കുമാണ്.പെണ്ണുങ്ങൾ പൊതുവെ തലയും മുഖവും മറച്ചിരിക്കും. ഭർത്താവിനും മകനും മുൻപിൽ മാത്രമേ അവർ മുഖം മറക്കാതിരിക്കുകയുള്ളൂ. ആ പതിവ് രാജസ്ഥാനിലെ സ്ത്രീകൾ ഇപ്പോഴും പിന്തുടരുന്നുണ്ട്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ പോകുമ്പോൾ ഇങ്ങനെയുള്ള ചെറുപ്പക്കാരികളെ കാണാം.
മുഗൾരജപുത്ര സംസ്കാരങ്ങളും പേർഷ്യൻ ചൈനീസ് കലകളുടെ സ്വാധീനവും അവിടത്തെ മുക്കിലും മൂലയിലും കാണാം.കൊട്ടാരത്തളത്തിൽ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ഭിത്തികളില്ല.1460 ഈ കോട്ട പണികഴിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്.. ഏകദേശം രണ്ടു - മൂന്ന് മണിക്കൂറോളം ചുറ്റി നടന്ന് കാണാനുണ്ട്. സ്‌കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഒട്ടും ഇഷ്ടമില്ലാത്ത വിഷയമായിരുന്നു ചരിത്രം. ആ ഞാനാണോ മണിക്കൂറോളം ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളിൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്, എനിക്ക് തന്നെ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം. അവിടത്തെ ഓരോ ചെറിയ കാര്യങ്ങളും താൽപര്യമുണർത്തുന്നവയാണ്.
(ഈ ഫോട്ടോക്ക് കടപ്പാട് ഗൂഗിള്‍ )
രാവിലത്തെ പ്രാതല്‍ മുതല്‍ പലതരം ചപ്പാത്തികളും പച്ചക്കറികള്‍ സ്റ്റഫ് ചെയ്ത പറാട്ട യുമാണ് പ്രധാന ഭക്ഷ്ണം.ഗോതമ്പ് മാവും കടലമാവും കൂടി ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ 'മിസ്സി റോട്ടി, അജ്വെയിൻ ചേർത്ത് തന്തൂരി പറാട്ട , കേരള പറാട്ട പോലെ തോന്നുമെങ്കിലും അത്രയും രുചിയില്ലാത്ത 'ലാച്ച പറാട്ട ..... ഇതൊക്കെയാണ് പരീക്ഷിച്ച ചില വിഭവങ്ങൾ. അതുപോലെ 'Ker sangiri beans', മരുഭൂമിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഒട്ടും ആരോഗ്യമില്ലാത്ത പോലെയിരിക്കുന്ന ബീൻസും അതിനകത്തെ മട്ടർ പോലെയിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടുള്ള കറികളും പിക്കിളും വളരെ പോഷകഗുണമുള്ളതാണെന്നാണ് അവിടെയുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായം. വീടിൻ്റെ അടുത്തുള്ള പച്ചക്കറി കടയിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഒരിക്കലും ഞാൻ മേടിച്ചിട്ടില്ല. ഏതൊരു ഭക്ഷണത്തിന്റേയും കൂടെ ഒഴിച്ചു കൂടാൻ പറ്റാത്തതാണ് 'കട്ട തൈര് .'അല്ലെങ്കിലും ചിരപരിചിതമായ രുചികളില്‍ നിന്നുമുള്ള മോചനമാണല്ലോ, യാത്രകള്‍!

ഒരാഴ്ചയുടെ ഞങ്ങളുടെ അവധിക്കാലം കഴിഞ്ഞു തുടങ്ങി. വീട്ടിൽ ചെയ്തു തീർക്കാനുള്ള ജോലികളുടെ പട്ടികകൾ തല പൊക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്തായാലും രാജസ്ഥാനോട് നന്ദി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ...........





11/29/18

ഞാന്‍ കണ്ട കാനഡ

Tim Hortons,  1964 യിൽ തുടങ്ങിയിട്ടുള്ളതാണ് ഈ  'ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ് റെസ്റ്റോറന്റ്റ്',
'ഫാസ്റ്റ് ഫുഡ്' എന്ന് പറയുമ്പോൾ അമേരിക്കക്കാരുടെ McDonalds ആണ്
നമ്മുക്കറിയാവുന്നത്.  എന്തോ ഇന്ത്യയിൽ ഇവരെപ്പറ്റി കേൾക്കാത്തതു കൊണ്ടാകും
പേരിനും അവിടത്തെ കാപ്പിക്കും പ്രത്യേക രുചി.ഓർഡർ ചെയ്ത കാപ്പിയുമായി
വലിയ ഗ്ലാസ്സ്  ജനലിന്റെ അടുത്തുള്ള കസേരയിൽ തന്നെ സ്ഥാനം പിടിച്ചു.
ഏതൊരു വിദേശരാജ്യത്തിലും നമ്മളെ ആദ്യം ആകർഷിക്കുന്നത് അവിടത്തെ
വൃത്തിയും വെടിപ്പുമാണല്ലോ. കാനഡയിലും അതിന് മാറ്റമൊന്നുമില്ല.


ശനിയാഴ്ചയും രാവിലെ ആയതു കൊണ്ടുമായിരിക്കാം ഉറക്കം തൂങ്ങിയ
മട്ടിലിരിക്കുന്നത്. രണ്ടു - മൂന്നു കൂട്ടരെ അവിടെയവിടെയിരുന്ന് ഭക്ഷണം
കഴിക്കുന്നത് കാണാം.വേഷമെല്ലാം ഉറക്കത്തിൽ നിന്നെണീറ്റ് വന്നതു പോലെയുണ്ട്.
ആരും ആരേയും ശ്രദ്ധിക്കാത്തവർ ആയതു കൊണ്ടാകും. ഡൽഹി - കാനഡ
ഏകദേശം പതിനാല്  മണിക്കൂർ യാത്രയിൽ, എൻ്റെ അടുത്തിരുന്ന അമ്മയും
അവരുടെ മടിയിലിരിക്കുന്ന ആ രണ്ടു വയസ്സുകാരനേയും ഓർത്തുപ്പോയി.
കൊച്ചുകുട്ടികളുമായി യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്ക് സഹായഹസ്തവുമായി
പെരുമാറുകയെന്നത് എന്റെയൊരു ഡ്യൂട്ടിപ്പോലെയാണ്, ഞാൻ കരുതിയിട്ടുള്ളത്.
ചില സമയങ്ങളിൽ പാരയും ആവാറുണ്ട്.പക്ഷെ ഈ യാത്രയിൽ എന്റെ
സഹായമനോഭാവം അമ്മക്ക് ശല്യമാവുകയാണെന്ന് തോന്നിയപ്പോൾ,
'ഞാനൊന്നുമറിഞ്ഞില്ലേ' എന്ന മട്ടിൽ സ്വയം പിന്മാറുകയായിരുന്നു.ആ കുട്ടിയുടെ
കൈയ്യോ കാലോ എന്റെ ദേഹത്ത് തട്ടിയത് രണ്ടോ -മൂന്നു പ്രാവശ്യം. അതിനെല്ലാം  
അമ്മ എന്നോട് അവിടത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് ഉച്ചാരണത്തില്‍ 'സോറി' പറയുകയും ചെയ്തു.


ഏതാനും വയസ്സായ സർദാർജികളും ഭാര്യഭാര്യമാരുമായിരുന്നു പിന്നെയുണ്ടായിരുന്ന
ഇന്ത്യൻ യാത്രക്കാർ.അവരിൽ പലർക്കും ഇംഗ്ലീഷോ ഹിന്ദിയോ അറിയില്ലായിരുന്നു.
 പക്ഷെ വിദേശയാത്രയിൽ വിളമ്പുന്ന മദ്യം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് ഭാഷയുടെ
ആവശ്യമില്ലെന്ന മട്ടിലാണ് അവർ പെരുമാറിയത്. അതിനായിട്ട് ഇംഗ്ലീഷ്
അറിയാത്തവരോട് ചില  വിദേശി എയർഹോസ്റ്റസ് -മാർ തമാശയായി
പെരുമാറുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ സ്ഥിരം താമസമാക്കിയവരോ അവിടത്തെ
പൗരത്വം സ്വീകരിച്ചവരോ ആയിരിക്കാം. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് അറിയാതെ അവർ
എങ്ങനെ അവിടെ ജീവിക്കുന്നു എന്നതായിരുന്നു എൻ്റെ അത്ഭുതം.പക്ഷെ
പാർലമെന്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയെന്ന നിലയിൽ
പഞ്ചാബിക്ക് നാലാം സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഇംഗ്ലീഷ് യും ഫ്രഞ്ചുമാണ്, രാജ്യത്തെ
ഔദ്യോഗിക ഭാഷകള്‍. പ്രധാനമായും പഞ്ചാബി, ഗുജറാത്തി മലയാളി തമിഴ് ......
ഒക്കെയാണ് അവിടത്തെ പ്രധാന ഇന്ത്യൻ വംശജർ.പഞ്ചാബിയിൽ കാനഡയെ
'കനാഡ' എന്നാണോ പറയുന്നത് എന്നറിയില്ല. എന്നാലും അവിടെയുള്ള
ഇന്ത്യക്കാർക്ക് 'കനാഡ' ആണ്. ഞങ്ങൾ  ഡൽഹിയിൽ വിസ എടുക്കാൻ
പോയപ്പോഴും അവിടെയുള്ളവർ കനാഡ' എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നു.




9 മണിക്കൂറും 30 മിനിറ്റും മുൻപിലാണ് ഇന്ത്യക്കാർ.  14 മണിക്കൂര്‍ ഉള്ള യാത്രയില്‍
വിമാനത്തിന്റെ ജനലിൽ കൂടി കണ്ട ദിവാകരന്‍ സമ്മാനിച്ച ……..


ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ രാജ്യമാണ് കാനഡ.ആർട്ടിക്ക് പ്രദേശത്തോട്
ചേർന്ന് കിടക്കുന്നതിനാൽ മിക്ക സ്ഥലങ്ങളിലും മഞ്ഞുമൂടി ജനവാസയോഗ്യമല്ല.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ കടൽത്തീരവും പ്രകൃതിഭംഗിക്കും പേരുകേട്ട
സ്ഥലവാസമാണിത്‌. ജനവാസം വളരെ കുറവാണിവിടെ.10 സംസ്ഥാനങ്ങളും
മൂന്നു കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും ചേരുന്നതാണ് കാനഡ.

അങ്ങനെ ഞങ്ങളുടെ കാനഡ കാഴ്ചകൾക്കായുള്ള യാത്ര  ആരംഭിക്കുകയാണ്…..




'ചുരുട്ടീട്ടും ചുരുട്ടീട്ടും തീരാത്ത പായ' ഏതോ റേഡിയോ ജോക്കി ചോദിച്ചതാണ്
ഈ ചോദ്യം. ഉത്തരം -റോഡ് . ഉത്തരം കേട്ടപ്പോൾ അതിനെ വിഭാവന ചെയ്യാൻ
ശ്രമിച്ചപ്പോൾ എന്തോ, മനസ്സ് അംഗീകരിക്കാത്തതുപോലെ.എന്തായാലും
അവിടത്തെ റോഡുകൾ അക്ഷരംപ്രതി ശരിയാണെന്ന് മട്ടിലുള്ളതായിരുന്നു.
വണ്ടിയുടെ വേഗം മുൻപിലത്തെ വണ്ടിയുമായിട്ടുള്ള അകലം ലേയിന്റെ (lane)
നിന്റെ പുറത്തോട്ട് പോയാലുള്ള താക്കീത് എല്ലാം തിട്ടപ്പെടുത്തി.കാപ്പിയോ ജ്യൂസോ
അല്ലെങ്കിൽ ചിപ്സ് യൊക്കെ തിന്നുകൊണ്ടുള്ള ഡ്രൈവിംഗ് രീതി കാണുമ്പോൾ
ഇയാൾ വണ്ടി ഓടിക്കുകയാണോ അതോ വല്ല കമ്പ്യൂട്ടർ ഗെയിം കളിക്കുകയാണോ
എന്ന് തോന്നാതിരുന്നില്ല. ആരും നിയമം വിട്ട് ഒന്നിനുമില്ല. എന്നാലും വിസിറ്റിംഗിന്
ചെന്ന ഞങ്ങൾക്ക് 'right hand drive'യും അതിനോട് ചേർന്നുള്ള നിയമങ്ങളും
പരിചയമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് പലപ്രാവശ്യം വെറുതേ ആധിപിടിക്കേണ്ടിവന്നു.

സൈക്കിൾ ഓടിക്കുന്നവരെയോ റോഡുപണിക്കാരേയോ കണ്ടാൽ അവർക്കാണ്
പരിഗണന അതുകൊണ്ട് മാറിപ്പോവുക.നമ്മളുടെ ഡ്രൈവിംഗിന്റെ ഭാഗമായി
അവർക്ക് എന്തെങ്കിലും സംഭവിച്ചാൽ ' end of your life', അവിടെ വാഹനമോടിക്കാൻ
താത്പര്യം കാണിച്ച ഭർത്താവിനോട് ആ ഡ്രൈവര്‍ കൊടുത്ത ഉപദേശം.
ഡൽഹി - ജയ്‌പൂർ ഹൈവേയിൽ, തല മൂടി സാരിയിട്ട് കുനിഞ്ഞിരുന്ന് റോഡിന്റെ
വശങ്ങളിലെ മണ്ണ് അടിച്ചുവാരുന്ന റോഡ് പണിക്കാരെയാണ് ഓർമ്മ വന്നത്."her life '
എന്ന് പറയുന്നത് അവരുടെ ആയുസ്സിന്റെബലംകൊണ്ടുമാത്രമാണെന്ന്
തോന്നാറുണ്ട്.

'jetlag(യാത്രസമയത്തില്‍ മാറ്റം വരുമ്പോള്‍ ശാരീരികാസ്വാസ്ഥ്യം,) കൊണ്ടോ
വഴിയിൽ അധികം വണ്ടികൾ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടോ .......ഓടിക്കുന്ന സമയമെല്ലാം
അദ്ദേഹം ഉറങ്ങിവീഴുകയായിരുന്നു. പലപ്പോഴും വഴിയുടെ സൈഡിൽനിന്നു
പുറത്തോട്ടു പോയാലുള്ള 'കുടുകുടു ( rumbling) ശബ്ദം കേൾക്കാമായിരുന്നു.
ഓടിക്കുമ്പോൾ 'challenge ഇല്ല ' എന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മുടന്തൻ ന്യായം.
ആധിയും വ്യാധിയുമില്ലാതെ നമ്മുക്കെന്ത് വാഹനയാത്ര അല്ലേ !




ഞായറാഴ്ച ആയതുകൊണ്ടാകാം വില കൂടിയതോ കുറവോ എന്നില്ലാതെ
പലതരത്തിലുള്ള ബൈക്കുകളും അതിൽത്തന്നെ ഭേദഗതി വരുത്തി കൂട്ടമായി
ദീർഘദൂര 'ബൈക്ക് റൈഡേഴ്‌സിനേയും കണ്ടു. ഇതിനോടൊക്കെ
താൽപര്യമുള്ളതിനാൽ ഇന്ത്യയിൽ ഇങ്ങനത്തെ സൗകര്യമില്ലാത്തതിന്റെ വിഷമം
ആരോടെന്നപോലെ പിറുപിറുക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.ജൂലൈമാസം അവിടത്തെ സമ്മർ
ആയതുകൊണ്ട് പൂക്കളിലും ചെടികളിലും താൽപര്യമുള്ള ഞാൻ അതൊക്കെ കണ്ട്
ആസ്വദിക്കുകയായിരുന്നു.'Scenic caves- കാണാനാണ്, അന്നത്തെ ഞങ്ങളുടെ യാത്ര.


'Scenic caves - Nature adventure' പേരിൽ പറയുന്ന പ്രത്യേകത അവിടെ ചെല്ലുമ്പോൾ
കാണാം. ഹിമയുഗത്തില്‍ ഭൂമിയുടെ ഒട്ടേറെ ഭാഗങ്ങള്‍ മഞ്ഞുമൂടിക്കിടന്നു.സൂര്യന്‍
റെ ചൂടുകൊണ്ടു പര്‍വതമുകളിലെ മഞ്ഞുരുകി താഴോട്ടു പ്രവഹിച്ചു.
അനേകവര്‍ഷങ്ങള്‍കൊണ്ടു പ്രകൃതിതന്നെ ശില്പവേല ചെയ്തു.ഗുഹകളും
നിലവറകളും (caverns) ഉണ്ടായി.കാനഡയുടെ മഹത്തായ പ്രകൃതിവിസ്മയങ്ങള്‍
രൂപപ്പെട്ടു .



(Scenic caves)

ടിക്കറ്റെടുത്ത് അകത്തോട്ട് കേറുമ്പോൾ തരുന്ന മാപ്പ് ഒരു കീറാമുട്ടിയായിട്ടാണ്
തോന്നിയിട്ടുള്ളത്.എനിക്ക് വായിക്കാൻ കണ്ണാടി വേണമെന്ന് പറഞ്ഞ് ആ
കടലാസ്സുകഷണം, കൂടെയുള്ളവരെ ഏൽപ്പിക്കുമ്പോൾ, നോക്കാനറിയാത്തത്
ആണെന്നുള്ള സത്യം മറച്ചുവെയ്ക്കാൻ സാധിച്ചതിലുള്ള സന്തോഷം.
ദൈവത്തിന്റെ ഓരോ അനുഗ്രഹങ്ങൾ.

Ice cave & fat man's cave ( photo ഇട്ടിട്ടുണ്ട്). രണ്ടു സ്ഥലത്തും അനായാസമായി
അകത്തോട്ട് കേറാമെങ്കിലും ഉള്ളിലോട്ട് പോകുന്തോറും കൂടുതൽ ഇടുങ്ങിയതാവും.
അതുകൊണ്ട്പകുതിയാത്രയായപ്പോൾത്തന്നെ ഞാൻ പിൻവാങ്ങി.ice cave യിൽ
എത്തുന്നതോടെ താപനിലയിലെ വ്യത്യാസം പ്രകടമാണെന്നാണ് മറ്റുള്ളവരുടെ
അഭിപ്രായം. അനേകം നിരീക്ഷണസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ (lookouts)പുറമെയുള്ള
കൌതുകക്കാഴ്ചകളും കാണാം.
(fat man's cave)

വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കാനായിട്ട് 2003 യിൽ ഉണ്ടാക്കിയ 'Ontario യുടെ
ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ 'suspension foot bridge , 420 മീറ്റർ നീളമുള്ളത്.
രണ്ടു വശങ്ങളിലേയും മനോഹരമായ കാഴ്ചകൾ അതിമനോഹരം.
ഞാൻ ആദ്യമായിട്ട് ഇത്തരം ബ്രിഡ്‌ജിൽ കേറുന്നത് പത്താംക്ലാസ്സിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ
സ്കൂളിൽനിന്നു കൊണ്ടുപോയ പിക്നിക്കിൽ, മലമ്പുഴയിൽവെച്ചാണ്. അതിൽ കേറിയ
ഉടനെ മൂന്നു നാലു കുട്ടികൾ കരയാൻ തുടങ്ങി അതോടെ ബാക്കിയുള്ളവരും കൂടി
കരയാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ കൂട്ടക്കരച്ചിലിലായിരുന്നു ആ യാത്ര.ആ
അനുഭവമൊക്കെ കൂടെയുള്ളവരുമായി പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ്
ബ്രിഡ്ജ് ഭയങ്കരമായി ആടിയുലയാൻ തുടങ്ങിയത്.ശരിക്കും പേടിച്ചുപോയിരുന്നു.
മൂന്നു നാലു യുവാക്കൾ കോണോടുകോണായ രീതിയിൽ നടന്നാണ് അതിനെ
ആട്ടിയുലച്ചത്.


(suspension foot bridge)

ഭക്ഷണസ്ഥലത്തെ കാക്കയെപ്പോലെതന്നെ കൗശലമുള്ള ആ പക്ഷിയെ
നോക്കിയിരിക്കാനും രസകരം.




ചില പുതിയ കാഴ്ചകൾ കാണാൻ കഴിഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ ഞങ്ങൾ തിരിച്ച്
ഞങ്ങളുടെ താമസസ്ഥലത്തേക്ക് !


30000 Island


കാനഡയുടെ മറ്റൊരു ആകർഷണമായ '30000 islands' ക്കാണ് ഞങ്ങളുടെ അന്നത്തെ   
യാത്ര.അനേകവര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കു മുമ്പു കാനഡയുടെ ഭാഗത്ത് greaville എന്നൊരു
പര്‍വ്വതനിര ഉണ്ടായിരുന്നുവത്രെ.ജലം,കാറ്റ് മുതലായ പ്രകൃതി ശക്തികളുടെ
പ്രവര്‍ത്തനം കൊണ്ടു മലയുടെ  മിക്കവാറും ഭാഗങ്ങള്‍ പിന്നീട് ഇല്ലാതായി.
അസ്തിവാരം ഏതാണ്ട് മുപ്പതിനായിരം ദ്വീപുകളുള്ള ദ്വീപസമൂഹമായി എന്നു
കരുതപ്പെടുന്നു.ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജലസംഭരണി ആയ (georgian bay)
 ജോര്‍ജിയന്‍ ചെറുകടലില്‍ ആണിത്.ഈ കടലിലൂടെ കപ്പലിലൂടെ ഈ
ദ്വീപുകളൊക്കെ കാണാവുന്നതാണ്.ഏകദേശം രണ്ടര - മൂന്നു മണിക്കൂറിന്റെ
യാത്രയാണ്.
കൂടെയുണ്ടായിരുന്നവരെല്ലാം  ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ്, സംസാരിക്കുന്നവരും
ഞങ്ങളെപ്പോലെ കാണാൻ വന്നവരുമാണ്. കൂടുതലും  വയസ്സായവര്‍ ആയിരുന്നു.
പലരും ഞങ്ങളെ അത്ഭുതജീവികളെപ്പോലെയാണ് നോക്കിയിരുന്നത്. ഞങ്ങളുടെ
ഭാഷയും സൗന്ദര്യത്തിലെ വ്യത്യാസവുമായിരിക്കാം. ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ പറയുന്ന
ഉച്ചാരണത്തില്‍ നിന്നാണ് പലരേയും ഏത് രാജ്യത്തിൽ നിന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.
കൂടെയുള്ളവർ അവിടെ പഠിച്ച് വളർന്നവർ ആയതുകൊണ്ട് എല്ലാവരുടേയും നോട്ടം
എന്നിലായിരുന്നു. 'വേല മനസ്സിലിരിക്കട്ടെ' എന്ന മട്ടിൽ  എല്ലാവരുമായി
പുഞ്ചിരിയിലും അത്യാവശ്യം ചേഷ്ടകളിലുമായിട്ടായിരുന്നു കാര്യങ്ങൾ
മനസ്സിലാക്കിയത്.


കപ്പലിന്റെ ക്യാപ്റ്റിൻ പ്രധാന ഐലൻഡ് കളെ  കുറിച്ച് മൈക്കിൽ കൂടി പറഞ്ഞു
തരും. Lambert Island -Wright Brothers, അവരുടെ വേനൽക്കാലം ചെലവഴിച്ചിരുന്ന ദ്വീപ്,
Discovery Harbour, Brebeuf Island- 1626 യിൽ വന്ന ജെസ്യുട്ട് മിഷിനറി വന്നതും താമസിച്ച
ദ്വീപ്,.......അതിൽ ചിലതൊക്കെ. ചിലത് വലുതും  കൂടി വന്നാൽ ഒരു ചെറിയ
മേശയുടെ വലിപ്പമുള്ള ദ്വീപുകളേയും കാണാം. അതിൽ ഏതെങ്കിലും സ്വന്തമാക്കി
അതിനോട് ചേർന്ന് കല്ലും മണ്ണും ചപ്പും ചവറും എല്ലാമിട്ട് ദ്വീപിനെ വലുതാക്കി
എടുത്തു കൂടെ - എന്നൊരു ഐഡിയയും കൂട്ടത്തിൽ ഉള്ള ഒരാൾക്ക്
തോന്നാതിരുന്നില്ല.  ചിലർ കുടുംബമായി സ്വന്തം ബോട്ടുകൾ ഓടിച്ച് പോകുന്നതും
കാണാമായിരുന്നു. എന്തായാലും ഈ കടലിലൂടെ കപ്പലില്‍ സഞ്ചരിച്ചാല്‍
നയനാനന്ദകരമായ കാഴ്ചകളാണ്.
30000 Island, അതിനടുത്തുള്ള ഒരു കോട്ടേജിലാണ് അന്നത്തെ  ഞങ്ങളുടെ താമസം.
അങ്ങോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ സ്വന്തം വണ്ടിയുടെ കൂടെ ബോട്ടും
സൈക്കിളുമൊക്കെയായി യാത്ര ചെയ്യുന്നവരെയും കണ്ടു . വീക്കെൻഡ്
ആഘോഷിക്കാനുള്ളതാണ് എന്ന മട്ടിലാണ് അങ്ങോട്ട് പോകുന്നവർ
എന്നു തോന്നുന്നു.
ഓൺലൈനിൽ കൂടി ബുക്ക് ചെയ്ത കോട്ടേജിന്റെ വിലാസം gps യിൽ ഇട്ടിട്ടുണ്ട്.
കോട്ടേജിന്റെ വാതിലിന്റെ താഴ്, നമ്പർ ലോക്ക് ആണ്. അതിൻ്റെ നമ്പർ ഇമെയിൽ
ആയി അയച്ചു തന്നിട്ടുണ്ട്.ഈ വക സൗകര്യങ്ങളൊക്കെ ഇപ്പോൾ എല്ലായിടത്തും
ലഭ്യമാണ്. യാത്രയിൽ പലപ്പോഴായി പണിമുടക്കുന്ന gps -നെ ഇന്ത്യയിൽ
പ്രതീക്ഷിക്കാം. അതിനും പത്ത് വർഷം പിന്നോട്ടാണെങ്കിൽ  വീടിന്റെ താക്കോൽ
തരാനായിട്ട് കാത്ത് നിൽക്കുന്ന, പേര് കേട്ടപ്പോൾ മമ്മൂട്ടിയെപ്പോലെ ഒരാളെ
പ്രതീക്ഷിച്ചെങ്കിലും കണ്ടത് ശങ്കരാടിയെപ്പോലെയുണ്ടല്ലോ, എന്ന നമ്മുടെ ഇടയിലെ
കമന്റും ........എല്ലാം കാനഡക്കാർക്ക് മുത്തശ്ശിക്കഥകൾ ആയിരിക്കാം. പൊതുവേ
'ടെൻഷൻ ഫ്രീ' യാത്രകളാണവിടെ.


കാനഡയിൽ ശുദ്ധജലതടാകങ്ങളും നദികളും ധാരാളം.കോട്ടേജിന്റെ പുറകിൽ
കൂടിയും ഒരു നദി ഒഴുകുന്നുണ്ട്. കൂടെയുള്ളവരെല്ലാം നദിയിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ
ആളുകൾക്ക് തുഴയാൻ പറ്റുന്ന തോണി( Kayak) യും പെഡൽ ബോട്ടിലൊക്കെയായി
തിരക്കിലാണ്.അങ്ങനത്തെ 2 -3 തോണികളും പെഡൽബോട്ടുകളൊക്കെ
കോട്ടേജിൽ ഉണ്ട്. ഇങ്ങനത്തെ കാര്യങ്ങളിൽ പേടിയായതുക്കൊണ്ട് ഞാൻ
വീടൊക്കെ ചുറ്റിക്കണ്ടു.എല്ലാവിധ സൗകര്യങ്ങളുള്ള ഒരു ചെറിയ വീട്.എല്ലാം നല്ല
അടുക്കിപ്പെറുക്കി  വൃത്തിയായി വെച്ചിട്ടുണ്ട്.നമ്മൾ തിരിച്ചു പോകുമ്പോഴും
അങ്ങനെത്തന്നെ ചെയ്യണമെന്ന് വെബ്‌സൈറ്റിൽ നിഷ്കർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കാര്യങ്ങളൊക്കെ 'നേരെ വാ നേരെ പോ' എന്ന നയമാണ്.എന്തൊക്കെ കാര്യങ്ങൾ
ചെയ്യാം ചെയ്യാണ്ടാത്തവ ....എല്ലാം വ്യക്തമായി വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തോണിയാത്ര കഴിഞ്ഞ് വന്നവര്‍ മീന്‍പിടുത്തമായി അടുത്ത പരിപാടി.വെള്ളം
തെളിഞ്ഞതായതു കൊണ്ട് മീന്‍ വരുന്നതും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നതും ഹുക്കില്‍
അകപ്പെടുന്നതുമെല്ലാം നമ്മുക്ക് കാണാം.പിടിക്കപ്പെടുന്ന മീനുകളെ ഹൂക്കില്‍
നിന്ന് ഊരി തിരിച്ച് വെള്ളത്തിലോട്ട് തന്നെയിടുകയായിരുന്നു. മീന്‍പിടുത്തം
പ്രധാനമായും ഫോട്ടോ എടുക്കാനും FB യിലെ ലൈക്കിനും കമന്റിനുമായിരുന്നു.


രാത്രിയിൽ എപ്പോഴോ ഗിറ്റാർ വായിച്ചു കൊണ്ട് പാട്ട് പാടുന്നത് കേൾക്കാമായിരുന്നു.
അടുത്ത കോട്ടേജിലുള്ളവരുടെ ആഘോഷമായിരിക്കാം. സമയത്തിന്റെ വ്യത്യാസം
മൂലം 'early to bed early to rise' എന്ന നയത്തിലാണ്, ഞങ്ങൾ.early to rise, പുലർക്കാലേ
3 മണിക്ക് എണീറ്റു പോകുമെന്നുമാത്രം.


ഇന്ത്യക്കാരുടെ വൃത്തിക്കൂടുതല്‍ കൊണ്ടോ അതോ വെള്ളത്തിന്റെ ഉപയോഗ
കൂടുതൽ കൊണ്ടോ, എല്ലാവരുടേയും കുളിയുമൊക്കെ കഴിഞ്ഞുവന്നപ്പോൾ
കുളിമുറിയും & ടോയ്‌ലറ്റും എല്ലാം ബ്ലോക്ക്.കൂടെയുണ്ടായിരുന്നവർ യാതൊരു
മടിയും കൂടാതെ അതൊക്കെ ശരിയാക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പിലാണ്. അതിനുവേണ്ട
സാമഗ്രികളെല്ലാം ആ വീട്ടിലുണ്ട്. ഇതൊക്കെ അവിടത്തെ നിത്യസംഭവങ്ങളാണെന്ന്
തോന്നുന്നു.വീടിന്റേയും വാഹനങ്ങളുടേയും അറ്റകുറ്റപണികൾ എല്ലാം സ്വയം
ചെയ്യുക എന്നൊരു നയമാണ് അവർക്കുള്ളത്. വീടിന്റെ പെയിന്റിംഗ് പോലും
വീട്ടുകാർ തന്നെയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇങ്ങനത്തെ സാധനങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന
കടയിലേക്ക് , പിന്നീടുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ  കൊണ്ടുപോയിരുന്നു.
പതിവുപ്പോലെ കിലോമീറ്ററുകളോളം നടക്കേണ്ട സ്ഥലം.നമ്മുടെ ആവശ്യങ്ങൾ
അന്വേഷിക്കാനും അതനുസരിച്ച് സഹായിക്കാനും ഇഷ്ടംപ്പോലെ സഹായികൾ.
പതിവ് ഷോപ്പിംഗിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തത തോന്നിയ സ്ഥലം.


ലോകത്തിന്റെ ഓരോ ഭാഗത്തുള്ളവരുടെ മനോഭാവങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും
കാണുമ്പോൾ - ഓരോ യാത്രകളും വ്യത്യസ്തങ്ങളായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെയുള്ള
കടന്നുപോകലാണല്ലോ?


നയാഗ്ര


ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലൊന്നാണ്- ? പണ്ട് സ്‌കൂളിൽ
പഠിക്കുമ്പോൾ,  'തത്തമ്മേ പൂച്ച പൂച്ച പൂച്ച ' എന്ന മട്ടിൽ കാണാതെ പഠിച്ച
ഉത്തരം - ‘നയാഗ്ര’ എന്നെഴുതുമ്പോൾ ഒന്നോ - രണ്ടോ മാർക്ക് കിട്ടും. കൂടാതെ
അങ്ങനത്തെ ഉത്തരങ്ങൾ കൂട്ടുകാരിക്ക് കാണിച്ചു കൊടുത്താൽ ചിലപ്പോൾ പരീക്ഷ
കഴിയുമ്പോൾ പത്ത് പൈസയുടെ ഒരു മിഠായി സംഘടിപ്പിക്കാം.
ഇതൊക്കെയാണ് നയാഗ്രയെ കുറിച്ചുള്ള എന്‍റെ ഓർമ്മകൾ.കാനഡയിലേക്ക്
പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിച്ചത് അത് കാണണമെന്നുള്ളതാണ്.
അമേരിക്കയുടേയും കാനഡയുടേയും  അതിർത്തിയിൽ കിടക്കുന്ന നയാഗ്ര
നദിയിലെ പടുകൂറ്റൻ വെള്ളച്ചാട്ടമാണിത്.




കാനഡയുടെ ഭാഗത്ത് കുതിരലാടത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള മലയിടുക്കിൽ നിന്ന്
2600 അടി വീതിയിലാണ് വെള്ളം താഴേക്ക്  വീഴുന്നത്.അതുപോലെ തൊട്ടടുത്ത്
അമേരിക്കൻ ഭാഗത്ത് 2 വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ ഇവ മൂന്നും കൂടി ചേരുന്നതാണ്
ഈ വിസ്മയിക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ  പ്രതിഭാസം.ദൂരെ നിന്ന് തന്നെ നയാഗ്രയുടെ
ഗർജ്ജനം കേൾക്കാം.അസാമാന്യമായ വീതിയും ഉയരവും ഉള്ള ഒരു
അത്ഭുതപ്രതിഭാസം എന്നു തന്നെ പറയാം.
പ്രവൃത്തി ദിനമായതു കൊണ്ടാകാം ഞങ്ങൾ പോയ ദിവസം വലിയ
തിരക്കില്ലായിരുന്നു. നയാഗ്ര നദിയിൽ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ തൊട്ടു താഴെ വരെ
പോകാനുള്ള ബോട്ട് ടൂർ ഉണ്ട്.അതിനുള്ള ടിക്കറ്റ് മേടിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ
ഞങ്ങൾക്കെല്ലാം ( കാനഡ) ചുവന്ന റൈൻ കോട്ട് തന്നു. വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ
അടുത്ത് എത്തുമ്പോൾ എല്ലാവരും നനയും. ഇരുനില ബോട്ടിലാണ് അങ്ങോട്ടുള്ള
യാത്ര. ഇതുപോലെത്തെ ബോട്ട് ടൂർ അമേരിക്കയിൽ നിന്നുമുണ്ട്. അവർക്ക് നീല
നിറത്തിലുള്ള റൈൻ കോട്ട് -ആണ്.
Niagara water falls
നദിയുടെ ശാന്തമായ ഭാഗത്ത് നിന്നു തുടങ്ങിയ ടൂർ പ്രധാന ഭാഗത്ത്
എത്തുമ്പോഴേക്കും വെള്ളച്ചാട്ടം സൃഷ്ടിച്ച ഓളങ്ങളുടെ താളത്തിനൊത്ത് ബോട്ട്
ആടിയുലയാൻ തുടങ്ങും.വെള്ളം താഴേക്ക് പതിക്കുമ്പോഴുള്ള ആ 'mist spray ' -
ശരിക്കും ഒരു പുതിയ അനുഭവമാണ്.എല്ലാവരും അതിൽ ശരിക്കും നനഞ്ഞു കുളിച്ചു.
. ആ ബോട്ട് യാത്രയിൽ കണ്ട സീഗൾ പക്ഷികളും മഴവില്ലും ...എല്ലാം
അതിമനോഹരം!
വേണമെങ്കിൽ ആ റൈൻകോട്ട് നമുക്ക് വീട്ടിലോട്ട് കൊണ്ടുവരാം. തിരിച്ചു
കൊടുക്കാനായിട്ട് ഒരു ബാസ്‌ക്കറ്റ് അവിടെ വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വെറുതെ പെട്ടിയുടെ
ലഗേജ് കൂട്ടണ്ട എന്ന് പറഞ്ഞ കാരണം ഞാൻ അത് അവിടെത്തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചു.
പകരം 'souvenir' എന്ന രീതിയിൽ ' നയാഗ്ര' എന്നെഴുതിയ mug മേടിച്ചു. വയസ്സാൻ
കാലത്ത് ഓർക്കാനെന്തെങ്കിലും!
Casino
അവിടെത്തന്നെ നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനോട്‌ ചേര്‍ന്ന് വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ
'ലൈവ് മ്യൂസിക് ' കളുള്ള റെസ്റ്റോറന്റുകളും കാസിനോയുമുണ്ട്. 'കാസിനോ'
കളിൽ പോകാനാണ് കൂടെയുള്ളവർക്ക് താല്പര്യം. കാസിനോ, എന്ന് പറയുമ്പോൾ
'ചൂതാട്ടസ്ഥലം' - എന്തോ, എനിക്കത് ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഒരു വിഷമം. 'റോമാക്കാരുടെ  
അവിടെ പോകുമ്പോൾ  റോമാക്കാരെപ്പോലെ' എന്നാണല്ലോ.
അതാണ് കൂടെയുള്ളവരുടെ നയം.
മിന്നി മിന്നി പ്രാകാശിക്കുന്ന വൈദ്യുതദീപങ്ങൾ ഉള്ള ആ വലിയ ഹാളിലേക്ക്
കേറുമ്പോൾ, വലിയ ഒരു ഉത്സവപ്പറമ്പിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നത് പോലെ തോന്നി
പക്ഷെ ഒരു കെട്ടിടത്തിനകത്താണെന്നു മാത്രം.  ഉച്ചയായതു കൊണ്ടാകാം അധികം
തിരക്കില്ല.കളിക്കാനായിട്ട് ഒരു ബജറ്റ് തീരുമാനിച്ച് ഞങ്ങളെല്ലാം
അങ്ങനെ അങ്കത്തിലിറങ്ങി. ബ്ലാക്ക് ജാക്ക് / 21 എന്ന ചീട്ടിന്റെ ഗെയിം അല്ലെങ്കിൽ
roulette ആണ് കൂടുതൽ കണ്ടത്. അതിൽ രണ്ടിലും എനിക്ക് ജ്ഞാനമില്ലാത്തതു
കൊണ്ട് 'മെഷീൻ ഗെയിം ' കളാണ് എനിക്ക് വേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
ചിലപ്പോഴൊക്കെ കളി നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും മറ്റു ചിലപ്പോൾ ഒരു കളിയും കൂടി
കളിക്കാമെന്നുള്ള ചെറിയ സന്ദേശങ്ങൾ അല്ലാതെ മറ്റൊന്നും തന്നെ എനിക്ക്
മനസ്സിലായില്ല.താൽപ്പര്യവും തോന്നിയില്ല.


'ബ്ലാക്ക് ജാക്ക് '-ൽ വിദഗ്‌ദ്ധരാണ് എന്ന മട്ടിലാണ് കൂടെയുള്ളവർ. അവിടെയുള്ള
ഇടപാടുകാരനുമായിട്ടാണ് കളിക്കുന്നത്.അധികം തിരക്കില്ലാത്ത മേശയിൽ
കളിക്കുന്നവരുടെ കൂടി അവരും കളി തുടങ്ങി.മെഷീൻ ഗെയിം പോലെ അല്ല
കളിയും അതിൻ്റെ  നിയമങ്ങളും അറിയാമെങ്കിൽ രസകരമാണ്.അപ്പോഴേക്കും
മറ്റു മേശയിൽ കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നവർ അവിടത്തെ കളി മതിയാക്കി
ഇവിടെയുള്ളവരുടെ കൂടെ കളിയിൽ ചേരുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചിന്താരീതി അനുസരിച്ച്
ഇവരൊക്കെ ഒരു ടീം ആണോ എന്നോർക്കാതെയിരുന്നില്ല. ഇതിന്‍റെ പുറകില്‍
എന്തെങ്കിലും കള്ളത്തരമുണ്ടോ, ഒരു ഡിറ്റെക്റ്റീവ്  തലയുമായിട്ടായിരുന്നു
പിന്നീടുള്ള എന്റെയിരുപ്പ് എന്നാലും  അറിയാതെ ആ കളികളിൽ അടിമപ്പെട്ടു
പോകാൻ അധികസമയമൊന്നും വേണ്ട..എന്തായാലും നേരത്തെ നിശ്ചയിച്ച
കളിയുടെ ബജറ്റ് തീർന്നപ്പോൾ ആ കളി മതിയാക്കി.
പ്രവൃത്തി ദിനം ആയതു കൊണ്ടായിരിക്കാം, ഞങ്ങളെപ്പോലെ ഏതാനും
വിനോദസസഞ്ചാരികളെയും  അവിടെ തന്നെയുള്ള പരിഷ്‌കൃതമായ വേഷം ധരിച്ച
ഏതാനും വയസ്സായവരേയുമാണ്  കണ്ടത്. വളരെ ഗൗരവത്തോടെ ഇരുന്ന് കളിക്കുന്ന
ചില വയസ്സികളേയും കണ്ടപ്പോൾ, അറിയാതെ തന്നെ  നെറ്റി ചുളിഞ്ഞു പോയി.
'ഇവർക്കൊന്നും വീട്ടിൽ പണിയില്ലേ ഇവിടെയിരുന്ന് കളിക്കുകയാണോ? '
എന്നാണ് സ്വയമറിയാതെ ചോദിച്ചു പോയത്. കൂടെയുള്ളവരാണ് മറുപടി പറഞ്ഞത്,
ചിലപ്പോൾ അവർ തന്നെയായിരിക്കും താമസിക്കുന്നത് അല്ലെങ്കിൽ മക്കളും
പേരക്കുട്ടികളുമൊക്കെ തിരക്കിലായിരിക്കും.അവരുടെ ഏകാന്തതയിൽ നിന്നും
ഒരു രക്ഷ എന്ന നിലയിൽ വന്നിരിക്കുന്നവരാണ്. പറഞ്ഞത് അബദ്ധമായോ  തോന്നി
പോയി. സഹതാപത്തോടെ അവരെ നോക്കി ചിരിച്ചെങ്കിലും അവരെല്ലാം ആ
കളികളിലെ തിരക്കിലാണ്. ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവർ എന്നും
ഒരു പടി മുന്നിലാണല്ലോ?

വൈകുന്നേരം നയാഗ്ര വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ അവിടെ ആ ശബ്ദവും    കാഴ്ചകളും
ഒന്നുകൂടെ ആസ്വദിച്ച് തിരിച്ച് വീട്ടിലോട്ട്. എന്തായാലും അന്നത്തെ ദിവസമെന്നത്
'വിസ്മയങ്ങളുടെ ഒരു ഭാണ്ഡക്കെട്ട് തന്നെയായിരുന്നു'.

welland കനാല്‍
അമ്പരപ്പിക്കുന്ന മനുഷ്യനിര്‍മ്മിത അത്ഭുതങ്ങളില്‍ മറ്റൊന്നാണിത്.കാനഡയിലെ ontario
യില്‍ കപ്പലുകള്‍ പോകുന്ന ഒരു കനാലുണ്ട്.wellland കനാല്‍ എന്നാണു പേര്.ഇത് eric
തടാകത്തെയും ontario തടാകത്തെയും യോജിപ്പിക്കുന്നു.

നയാഗ്രയില്‍ ഭൂമിയുടെ കിടപ്പു കുത്തനെയാണ് .അതുകൊണ്ട് അവിടെ വലിയ
വെള്ളച്ചാട്ടം രൂപപ്പെട്ടു.ഇതില്‍ പെടാതെ ജലശക്തിയും ഗുരുത്വാകര്‍ഷണവും  
ഉപയോഗിച്ചു കനാലിലൂടെ കപ്പലുകള്‍ ഇറങ്ങുകയും കയറുകയും ചെയ്യുന്നു.
eric തടാകത്തില്‍ നിന്ന് outaria തടാകത്തിലേക്കു പോകുന്ന വെള്ളം കൃത്രിമ
അറയിലേക്ക് (lock) ഒഴുക്കുന്നു.ജലപ്രവാഹം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ചീപ്പുകള്‍ തുറക്കുകയും
അടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ഒഴുക്കിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.ലോക്കില്‍ കപ്പല്‍ കയറ്റും.ഗേറ്റുകള്‍
അടക്കും.അകത്തെ വെള്ളം വേറെ ദ്വാരങ്ങളിലൂടെ ഒഴുക്കി കളയും.
വെള്ളത്തിന്റെ വിതാനം level താഴും.കൂടെ കപ്പലും താഴും.അടുക്കേണ്ട
സ്ഥലമെത്തുമ്പോള്‍ കപ്പല്‍ പുറത്തിറക്കും. .ലിഫ്റ്റ്‌ ഉപയോഗിച്ചു മനുഷ്യര്‍ താഴോട്ടും
മേലോട്ടും പോകുന്നത് പോലെ,കപ്പല്‍ lock-ല്‍ കൂടെ താഴോട്ടും മേലോട്ടും പോകുന്നു.
ഈ കനാല്‍ ഒരു ‘byepass പോലെയാണ്. രസകരമായ ഈ കാഴ്ച കണ്ടു മണിക്കൂറുകള്‍
ചെലവഴിക്കാം.
എപ്പോഴാണ് കപ്പൽ വരുന്നതെന്ന് മുൻകൂട്ടി ചോദിച്ച് മനസ്സിലാക്കി ഞങ്ങൾ ആ
സമയത്ത് അവിടെ എത്തിച്ചേര്‍ന്നു.ഞങ്ങളെപ്പോലെ കാണാൻ വന്നവർ ധാരാളം.ഈ
വക കാര്യങ്ങളെപ്പറ്റി ആദ്യമായിട്ടാണ് ഞാൻ കേൾക്കുന്നതും കാണുന്നതും
അതുകൊണ്ടെന്താ 'പന്തം കണ്ട പെരുച്ചാഴി' യുടെ മുഖഭാവത്തോടെയാണ് ആ
പടുകൂറ്റൻ കപ്പലിന്റെ വരവും കനാലിലെ വെള്ളത്തിന്റെ അളവിലെ വ്യത്യാസവും
ഞാൻ നോക്കി നിന്നത്.കപ്പലിനകത്ത് ഏതോ ഓഫീസ്‌ ജോലിയിൽ
ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതു പോലെയുള്ള മൂന്നു നാലു ജോലിക്കാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരെല്ലാം
ഇന്ത്യക്കാരും അതിൽ ഒരാൾ സർദാർജിയുമാണ്.അവരോട് ഞങ്ങളടക്കമുള്ള കാണികൾ
 കൈ വീശി കാണിച്ചതോടെ അവരെല്ലാം ജോലി മതിയാക്കി. ബാൽക്കണിയിൽ വന്നു.
അവിടെ എത്തുമ്പോൾ മലയാളികളെ കണ്ടില്ലെങ്കിലും ഇന്ത്യക്കാരെ
കാണുമ്പോൾ തന്നെ വളരെ സന്തോഷം.

ലോകത്തിന്‍റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില്‍ നിന്നു വടക്കേ അമേരിക്കയില്‍ വരുന്ന കൂറ്റന്‍
കപ്പലുകള്‍ ഇതു വഴിയാണ് എത്തുന്നത്. ജലഗതാഗതത്തിലെ , ചില പ്രത്യേകതകള്‍ !
1 8 2 9 -ല്‍ ആയിരുന്നു നിര്‍മ്മാണം.
(welland കനാല്‍)

Ottawa - ഒട്ടാവ

കാനഡയുടെ തലസ്ഥാനം.പ്രസിദ്ധമായ ഒട്ടാവ നദിക്കരയിലായിട്ടാണ് അവിടത്തെ
പാർലമെന്റ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.അവിടെയെല്ലാം ചുറ്റി നടന്ന്
കാണുന്നതിനിടയിലാണ് ആ ദീപശിഖ കണ്ടത്.
(centennial flame)
1 9 6 7 -ല്‍ ജനുവരി 1 നു അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സാന്നിധ്യത്തില്‍
അതിന്‍റെ തിരി തെളിച്ചു.കാനഡ രാജ്യസഖ്യത്തിന്‍റെ ശതവാര്‍ഷികമായിരുന്നു
അന്ന്.ശതവാര്‍ഷിക ദീപശിഖ (centennial flame)എന്നാണു പേര്. ഞങ്ങളെ കണ്ടപ്പോൾ
 വിനോദസഞ്ചാരികൾ ആണെന്ന് തോന്നിയതു കൊണ്ടാകാം അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന
volunteer പറഞ്ഞു തന്നതാണിതൊക്കെ. പാർലമെന്റിനകം കാണണോ
എന്ന ചോദ്യത്തിൽ 'വേണ്ട' - എന്നതായിരുന്നു ഞങ്ങളുടെ മറുപടി. tv യിലും മറ്റും
കണ്ടിട്ടുള്ള ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് -ആയിരുന്നു, മനസ്സിൽ. എന്നാൽ അതൊരു
നഷ്ടമായിരുന്നു എന്നാണ് പിന്നീട് അവിടെയുണ്ടായിരുന്നവർ പറഞ്ഞത്.
ബ്രീട്ടീഷ് രാജ്ഞി ഇടയ്ക്ക് വന്നിരിക്കാറുള്ള ഉപരിസഭയൊക്കെയുണ്ട്.
ഇങ്ങനെയൊക്കെ  കേൾക്കുമ്പോഴാണ് വിദേശികളെപ്പോലെ പോകുന്നതിനുമുൻപ്
ആ സ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ മനസ്സിലാക്കി പോകണമെന്നൊക്കെ
തീരുമാനിക്കുക.പക്ഷെ എല്ലാം തീരുമാനങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങും. volunteer ൽ
നിന്നുമാണ് 'sound & light show ' കുറിച്ച് അറിഞ്ഞത് .
( Parliament House- sound & light show)
പാർലമെന്റ് ബിൽഡിംഗിൽ  കാണിക്കുന്ന ദൃശശ്രാവ്യസൌകര്യങ്ങള്‍ ,
കാനഡയുടെ ചരിത്രത്തിൽ തുടങ്ങി രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന സംഭവങ്ങളേയും
കൂട്ടിയിണക്കിയിട്ടുള്ളതാണ്. ബ്ലാക്ക് & വൈറ്റ് യിൽ തുടങ്ങി colour ലേക്കും
ഇടയ്ക്ക് 2d യൊക്കെയായി, അരമണിക്കൂർ നമുക്ക്  വിജ്ഞാനപരവും
നയനമനോഹരവും ആകുന്നു.ഫ്രീ ആണെന്നുള്ളത് നമ്മളെപ്പോലെയുള്ള
സഞ്ചാരികൾക്ക് കൂടുതൽ ആശ്വാസകരം.അവിടത്തെ കറൻസി ആയ ഡോളർ ,
1 ഡോളർ എന്നത് ഏകദേശം 53 രൂപയാണ്.

'ചേരയെ തിന്നുന്ന നാട്ടിൽ ചെന്നാൽ നടുക്കഷ്ണം തിന്നണം' എന്നൊക്കെയാണ്
പോളിസിയെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദിവസത്തെ ഭക്ഷണങ്ങളായ ചീസിലും
പലതരം സോസിലും മുങ്ങിത്താഴ്ന്നു പോയ പാസ്തകളും പിസ്സയും സോസേജുകളും
മറ്റുമായി  ഓരോ ഭക്ഷണവും കഴിച്ചു കഴിയുമ്പോഴും കൂട്ടത്തിൽ ഭക്ഷണം
പാഴാക്കരുത് എന്ന നമ്മുടെ നയവും കൂടിച്ചേരുമ്പോൾ പാമ്പ് ഇര വിഴുങ്ങിയ അവസ്ഥ
യാണ്.അങ്ങനെയാണ് 'ചോറ് കിട്ടുന്ന സ്ഥലം അന്വേഷിച്ച് നടന്നത്.
'ഇന്ത്യൻ ഫുഡ്' എന്ന് പറയുമ്പോൾ, 'നോർത്ത് ഇന്ത്യൻ & പാകിസ്ഥാൻ
ഭക്ഷണങ്ങൾ ചേർന്ന ഭക്ഷണശാലകളാണ്.അല്ലെങ്കിൽ ചൈനീസ് ഭക്ഷണശാലയിലെ
'ഫ്രൈഡ് റൈസ്' നാണ് ഡിമാൻഡ്.അവർ തരുന്ന ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവ്
കൂടുതലാണ് എന്നതും ഒരു പ്ലസ് പോയിന്റ് ആണ്. പഠിക്കാനായിട്ട് വന്നിട്ടുള്ള
പല ഇന്ത്യൻ കുട്ടികളേയും അവിടെ വെച്ച് കണ്ടു. ചിലർ ഓർഡർ ചെയ്ത
ഭക്ഷണത്തിന്റെ പകുതി കഴിച്ച് ബാക്കി പകുതി മറ്റൊരു സമയത്ത് കഴിക്കാനായിട്ട്
പാക്ക് ചെയ്തെടുക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ വിഷമം തോന്നി.
Cambridge, അവിടെയുള്ള മറ്റൊരു സ്ഥലമാണ്.അവിടെ എത്തിയപ്പോൾ പൂർണ്ണമായും
പര്യടനക്കാർ ആയി എന്ന് പറയാം. ആകെയുണ്ടായിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ കൊണ്ടും
പ്രയോജനമില്ലാതായി. Sign board കളെല്ലാം ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിലാണ്
എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. അവിടെയുള്ളവർക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് അറിയാമെങ്കിലും ഫ്രഞ്ച്
ഭാഷയോടാണ് ആഭിമുഖ്യം.മറ്റു സിറ്റികളെ അപേക്ഷിച്ച് പഴയതരത്തിലുള്ള
കെട്ടിടങ്ങളാണ് കണ്ടത്. ആളുകളും ഒട്ടും പരിഷ്കൃതമായി തോന്നിയില്ല.
അതുപോലത്തെ മറ്റൊരു പട്ടണമായിട്ടാണ് Brantford കണ്ടത്. പക്ഷേ കാനഡയുടെ
ഏത് ഭാഗത്താണെങ്കിലും സാമൂഹ്യമര്യാദകൾ പാലിക്കുന്നതിനും തമ്മിൽ
കാണുമ്പോൾ അഭിവാദ്യം ചെയ്യാനും ചെറിയകാര്യങ്ങൾക്കു പോലും നന്ദി പറയാനും
മടിയില്ല. പുറകിൽ വരുന്നവർക്കായി വാതിൽ തുറന്ന് പിടിച്ച് കൊടുക്കുന്നതും
മറ്റും ശ്രദ്ധാർഹമാണ്. പൊതുവെ തുറന്ന പെരുമാറ്റമാണ്.

ദിവസങ്ങൾ ഒരു പക്ഷെ യന്ത്രങ്ങളിൽ എണ്ണയിടുമ്പോൾ ഓടുന്ന പോലെ
ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.3 ആഴ്ചക്കായിട്ടാണ് ഞങ്ങൾ കാനഡയിലേക്ക് വന്നത്.
തിരിച്ചു പോകാനുള്ള ദിവസങ്ങൾ അടുത്തിരിക്കുന്നു. അപ്പോഴേക്കും ഏകദേശം
4000 k.m യോളം ഞങ്ങള്‍ യാത്ര ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
Tornoto യില്‍ നിന്നാണ് ഞങ്ങളുടെ യാത്ര തുടങ്ങിയത്. അവിടെ നിന്നുമാണ്
ഞങ്ങളുടെ തിരിച്ചുള്ള യാത്രയും.  അവിടെയുള്ള ചില ബന്ധു സന്ദര്‍ശനങ്ങള്‍
നടത്തി വീണ്ടും സിറ്റി കാണാനായിട്ടിറങ്ങി. Tornoto ക്ക് മറ്റു സ്ഥലങ്ങള്‍ പോലെയല്ല
ഒരു 'metropolitan സിറ്റിയുടെ ഭാവവും മട്ടുമാണ്. അംബരചുംബികളായ  
കെട്ടിടങ്ങളും ഓഫീസ്‌ സമുച്ചയങ്ങളും ഷോപ്പിംഗ്‌ മാളുകളും എന്തിനോ
വേണ്ടി തിരക്ക് കൂട്ടുന്ന ആള്‍ക്കാരുമൊക്കെയാണ്. അവിടെയാണ് പേരുകേട്ട
'ലാൻഡ്മാർക്ക്‌' ആയ 'CN Tower',553 മീറ്ററാണ് പൊക്കം. 1972 -1976 കാലങ്ങളിലാണ്
ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ളത്.അതിന്റെ മുകളിൽ നിന്ന് ( 447 മീറ്റർ) പൊക്കത്തിൽ
നിന്ന് മൊത്തം സിറ്റിയുടെ കാഴ്‌ച  കാണുകയെന്നതിന്റെ ദൃശ്യഭംഗിയേക്കുറിച്ച്
പ്രത്യേകം പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ! അത്ഭുതങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ്. 351 മീറ്റർ പൊക്കത്തിലായി
ഒരു 'revolving restaurant' ഉണ്ട്. ബിൽഡിങ് കണ്ടപ്പോൾ മലേഷ്യയിലുള്ള
'Meenara KL' -നെയാണ് ഓർമ്മ വന്നത്.

(CNN Tower)

അതിൻ്റെ അടുത്തായുള്ള 'Rogers centre', domed sports' സ്ഥലമായിരുന്നു. അന്ന്
അവിടെ എന്തോ പരിപാടി നടക്കുന്നതുക്കൊണ്ട് ഭയങ്കര തിരക്കായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ട് ഓടി നടന്നു സ്ഥലം കണ്ടല്ലോ എന്ന മട്ടില്‍ കണ്ട് ഇറങ്ങുകയായിരുന്നു.


eaton centre, പതിവുപോലെ കിലോമീറ്ററുകളോളം നടക്കേണ്ടി വരുന്ന
ഷോപ്പിംഗ് മാൾ.ഇപ്പോൾ മാളുകൾ സർവ്വ സാധാരണമായതിനാൽ വലിയ പുതുമ
തോന്നിയില്ല.അധികവും ബ്രാൻഡഡ് സാധനങ്ങൾ ആയതുകൊണ്ട് കൂടുതൽ മടുപ്പ്
തോന്നി. പിന്നെയും വല്ല 'discount / sale ' -ന്റെ ബോർഡ് കാണുമ്പോളാണ് ഒരാശ്വാസം.


zoo, മ്യൂസിയം, അക്വാറിയം, പാർക്കുകൾ ....... അങ്ങനെ കാണാനേറെയുണ്ട്.
കൂടെയുള്ളവരുടെ ഇഷ്ടാനിഷ്ടങ്ങളും കൂടി നോക്കുമ്പോൾ പലതും വേണ്ടായെന്ന്
വെക്കുകയാണ്.ചില വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ സന്ദർശിക്കുകയും താമസിക്കുകയും
ചെയ്തിട്ടുള്ളത് കൊണ്ട് പുതുമ ഇല്ലെന്നാണവരുടെ വാദം.

അവിടത്തെ ഓരോ കാഴ്ചകളും ഒന്നിനൊന്ന് വ്യത്യസ്തവും വിസ്മയകരവുമായിരുന്നു.എന്നാലും ഇനിയും കാണാനേറെയുണ്ടെന്നാണ് അവിടെ താമസിക്കുന്ന ബന്ധുക്കളുടെ അഭിപ്രായം. അല്ലെങ്കിലും കണ്ടതെല്ലാം മനോഹരം കാണാത്തതെല്ലാം അതിമനോഹരം !

ഓരോ ദിവസങ്ങളിലേയും നമ്മുടെ ചിന്തകളിൽ നിന്നും സംഘർഷങ്ങളിലും
നിന്നുമുള്ള മോചനമാണ് യാത്രകൾ എന്ന് പറയാറുണ്ട്.അതുപോലെ
തന്നെയായിരുന്നു ഈ യാത്രയും.എല്ലാവരോടും യാത്ര പറഞ്ഞ് ഞങ്ങൾ തിരിച്ച്
ഞങ്ങളുടെ ദൈനംദിന പ്രാരാബ്ധത്തിലേക്ക് ........